Nieuwe waarschuwing raden van toezicht

Dat antwoordt hij op kamervragen over de raad van toezicht van de Hogeschool Inholland. Die is opgestapt na de commotie over misstanden bij de opleiding media- & entertainmentmanagement en de ruzies in het Inholland-bestuur. Wat vindt de staatssecretaris daarvan, wilde de PvdA weten.

Evaluaties
Er staan nog inspectierapporten en evaluaties op stapel, maar één ding kondigt Zijlstra alvast aan: de overheid moet meer invloed krijgen op raden van toezicht. Het is ook niet de eerste keer dat hij dit stelt. In november, na een ‘tussenrapportage’ van de onderwijsinspectie over dubieuze afstudeertrajecten in het hoger onderwijs, zei hij hetzelfde. Ook vorige week, in reactie op het rapport van de commissie-Veerman, schreef hij dat het kabinet wil kunnen ingrijpen, als er twijfel is over de ‘bestuurbaarheid’ van een instelling.

Bijzondere instellingen
Momenteel mag de overheid raden van toezicht van ‘bijzondere’ onderwijsinstellingen niet ontslaan. Vrijwel alle hogescholen en enkele universiteiten zijn van oudsher bijzonder: zij beroepen zich op artikel 23 van de Grondwet, waarin de vrijheid van onderwijs is vastgelegd. Zelfs het CDA vroeg zich hardop af of dat artikel in het hoger onderwijs van toepassing zou moeten zijn.

Alternatieve trajecten
In april komt een verslag van de onderwijsinspectie over de ‘alternatieve afstudeertrajecten’ in het hoger onderwijs: verkorte routes, andere eisen enzovoorts. Daar wil het kabinet op wachten. Als het stelsel moet worden aangepast, zal de regering dan haar voornemen aankondigen.

Begin 2010 hing een donkere wolk boven het hoger onderwijs en voelde de afschaffing van de studiefinanciering (stufi) nog aan als een reële bedreiging. In heel Nederland werd door studenten actie gevoerd voor het behoud van de stufi. Het grote succes van de actieweek in februari was voornamelijk bewustwording en nationale media-aandacht. De meerderheid van de studenten wist nu echt dat de stufi mogelijk afgeschaft ging worden.
Nog geen maand later valt het kabinet en lijkt de toekomst van de basisbeurs weer wat rooskleuriger. D66 en PvdA die eerst voor afschaffing waren, met het argument dat de basisbeurs in de huidige economische omstandigheden niet meer houdbaar is, hebben zich onderhand alweer tegen de afschaffing van de stufi uitgesproken. Mooi. Stufi blijft. Of niet? Hoe zit het met de andere partijen?

VVD en Groenlinks blijven in verkiezingstijd voor de afschaffing van de basisbeurs en de SP is altijd tegen afschaffing geweest en voor de uitbreiding van de aanvullende beurs. Het CDA en de PVV hebben zich tot nu toe nog niet duidelijk uitgesproken. Dus als we een compleet plaatje maken: twee eerst voor en nu tegen, één tegen, twee voor, en twee onthouders. Uit deze tussenstand valt moeilijk een eindscore af te leiden. Deze mistigheid staat politici namelijk toe om aan de ene kant een mooi verkiezingspraatje te houden en aan de andere kant gemakkelijk koehandel te bedrijven wanneer een coalitie gevormd dient te worden. Hoe kun je dit soort mistigheid doorbreken?

Het is een kwestie van geloofwaardigheid. Hoe vaker en concreter een politicus zich uitspreekt over een onderwerp, des te minder deze zijn standpunt later kan veranderen. Een goed voorbeeld is de kwestie Uruzgan. De PvdA kon niet meer toegeven zonder geloofwaardigheid te verliezen, juist omdat Bos zich namens de partij al eerder zo duidelijk in de media voor de terugtrekking had uitgesproken. Politieke geloofwaardigheid is meestal belangrijker dan het voortbestaan van een kabinet, zeker in verkiezingstijd. Dus als je wilt dat stufi blijft, zul je het voor elkaar moeten krijgen dat zoveel mogelijk prominente politici van zoveel mogelijk verschillende partijen zich publiekelijk uitspreken tegen de afschaffing van deze stufi. Dat het in sommige verkiezingsprogramma’s staat is mooi, maar nog niet goed genoeg.
Het is dus aan iedereen die voor het behoud van stufi is, dit voor 9 juni tot een verkiezingsonderwerp te maken. Het belangrijkste doel is om politici zich te laten uitspreken vóór de stufi, zodat ze hier later op afgerekend kunnen worden. Studenten kunnen hier zelf iets aan doen. Door de gebruikelijke initiatieven van de studentenvakbonden te steunen, zoals het ondertekenen van de petitie op reddestufi.petities.nl en het bijwonen van de demonstratie in Den Haag op 25 maart. Hoe meer studenten deze initiatieven steunen, des te minder politici er omheen kunnen. Studenten kunnen zich ook aansluiten bij Comité SOS, de organisatie die alle acties coördineert. Aanmelden kan op studentendemonstratie.nl. Dus wie voor voor toegankelijk hoger onderwijs is, kan zelf actie nemen.

Geert Roekaerts, student life science & technology en Sp-lid, namens Comité SOS Delft in samenwerking met de VSSD.