Wetenschapsorganisaties maken zich zorgen over het gebrek aan ambitie van het kabinet op het gebied van onderwijs en onderzoek. De Delftse collegevoorzitter Dirk Jan van den Berg sluit zich daarbij aan.
In een gemeenschappelijke reactie op de door het kabinet gepresenteerde crisismaatregelen zeggen drie wetenschapsorganisaties (KNAW, NWO en VSNU) blij te zijn dat de ‘trefwoorden’ onderwijs, innovatie en kennis in het investeringspakket voorkomen. Collegevoorzitter Dirk Jan van den Berg is tevreden dat het kabinet wil inzetten op infrastructuur, bouw en energie. “Dat zijn terreinen waarop wij ons willen profileren via de Delft Research Initiatives.” Hoe de investeringsplannen van het kabinet precies zullen uitpakken is echter nog onbekend.
Dat geldt ook voor het voornemen om de komende twee jaar 280 miljoen euro vrij te maken voor onder meer de tijdelijke opvang van kenniswerkers. De TU doet daar graag aan mee, maar om hoeveel mensen het zal gaan en wanneer die komen, is onduidelijk.
De universiteit heeft wel al bij bedrijven in de directe omgeving gepolst hoeveel banen er de tocht staan, vertelt Van den Berg. “In onze regio lijkt het mee te vallen, maar in de regio Eindhoven gaat het om duizenden mensen, merendeels technici.”
Net als de grote wetenschapsorganisaties vindt de Delftse collegevoorzitter dat het kabinet ondanks de vele mooie plannen niet ambitieus genoeg is. “We moeten wel bij de top van kenniseconomieën willen horen.”
De plannen van het kabinet komen in een tijd waarin ook de TU financieel krap zit. De gevolgen van de financiële crisis zijn voor de TU echter ‘niet enorm dramatisch’, stelt Van den Berg gerust. “Bedrijven halen geen streep door opdrachten maar afspraken worden wel vaker getemporiseerd.” Volgens de collegevoorzitter merken alle faculteiten dat het bedrijfsleven het wat rustiger aan doet.
Van den Berg wacht met spanning op 2011, als het kabinet gaat bezuinigen, ook op onderwijs. “Dan moeten we als universiteiten rechtop gaan zitten.” In het najaar starten overigens al de onderhandelingen voor een nieuwe cao. “We weten niet welke kant dat opgaat, alleen dat we in Nederland op de nullijn zitten, van nul procent salarisgroei.”
De Gele Rivier, na de Yangtze de grootste rivier in China, dankt zijn naam aan de enorme hoeveelheden zand en sediment die hij meevoert. De rivier ontstaat in een hoogvlakte niet ver van de Himalaya, maakt dan een grote lus naar het noorden en volgt vanaf Tongguan een bijna rechte lijn noordoostelijk naar de kust. In deze laatste achthonderd kilometer ligt het rivierbed tot tien meter boven de omgeving; een gevolg van de sterke verzanding. De Gele Rivier doorkruist in bijna 5.500 kilometer negen provincies, waar bijna honderd miljoen mensen wonen. Etnische minderheden in het bovengebied, veel landbouwers in het midden en industriële arbeiders in het economisch sterke Shandong.
Toen in 1997 de verhoogde benedenloop van de rivier 226 dagen lang droog stond, was dat een triest record. Tweeënhalfduizend dorpen werden erdoor getroffen en 1,3 miljoen mensen hadden te kampen met ernstige droogte. Bovendien drong het zeewater ver het land binnen, waardoor grond verziltte en grondwaterreserves overvraagd raakten.
De centrale Chinese overheid zag zich gedwongen om in te grijpen. Daarvoor lag een schema in de la dat uit 1987 stamde en dat voorzag in een verdeling tussen de negen provincies van 37 miljoen kubieke meter per jaar. De Gele Rivier voert per jaar gemiddeld 58 miljoen kubieke meter, waarvan 21 miljoen kubieke meter een ecologische reserve is zodat nog 37 miljoen overblijft. De bewoners langs de rivier werden geconfronteerd met een toewijzing die veel lager was dan hun behoefte en dat zorgde voor ernstige spanningen en conflicten tussen provincies die soms duizenden kilometers uit elkaar liggen.
De Chinese waterbouwkundige Rongchao Li (33) koos in 2000 de problematische waterverdeling van de Gele Rivier als promotieonderwerp in het samenwerkingsverband China/Delft Cluster Water Engineering Project. Haar promotor is prof. Eelco van Beek bij Deltares.
De standaardaanpak van deze problematiek heet IWRM (Integrated Water Resource Management) en werd in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw ontwikkeld om tot een eerlijk en duurzaam waterbeheer te komen. Maar in de praktijk blijkt de interdisciplinaire samenwerking nogal eens tot misverstanden te leiden. Zo zelfs, dat volgens Li ‘veel partijen het IWRM meer als een beperking beschouwen dan als een oplossing. Het IWRM belemmert hen om in actie te komen.’
Li legt uit: “Het IWRM wordt gebruikt als technologische oplossing, maar de basisvragen blijven onbeantwoord. We moeten eerst de relatie tussen mens en natuur verbeteren. Oplossingen voor de korte termijn zijn vaak niet duurzaam en vaak maken ze de situatie alleen maar erger.”
Toaïsme zou een uitkomst kunnen bieden, denkt Li. Deze Oosterse filosofie benadrukt de harmonie tussen mens en natuur en dat bewustzijn is nodig om tot duurzame oplossingen te komen.
Daarnaast kent de promovendus een centrale rol toe aan billijkheid of rechtvaardigheid als basis voor de verdeling van de waterreserves. Daarbinnen zijn verschillende keuzes mogelijk. Toekenning op basis van bevolkingsgrootte; van vraag; van oppervlakte of van economische productie. Om maar een paar mogelijkheden te noemen. Li maakt nadrukkelijk geen keuzes, maar wil laten zien hoe de verdeling onder de wet van 1987 verandert bij wisselende uitgangspunten.
Ook introduceert ze financiële compensatie als middel om hoger gelegen provincies te motiveren minder water in te nemen. Van Beek: “In de benedenstrooms gelegen geïndustrialiseerde provincie Shandong is de opbrengst per kubieke meter water veel hoger. Dan kun je denken: gun alles aan de industrie, maar je moet ook aan je bevolking denken. Vandaar het principe van de billijkheid.”
Zal dat de bergbevolking en de boeren overtuigen? Li vindt dat er geen andere keus is. “We moeten minder water verbruiken, want we zitten al ver boven de capaciteit van het natuurlijke systeem. Betere irrigatie en andere out-of-the-box-oplossingen om watergebruik terug te dringen zijn hard nodig.”
Rongchao Li: ‘Application of Equity principles of IWRM in water allocation in the Yellow River Basin’. Promotie op 9 september 2008.
Naast de Gele Rivier: Eelco van Beek, Han Vrijling, Rongao Li en Huib de Vriend. (Foto: Eelco van Beek)
Luchtopname van de modderige Gele Rivier. (Foto: Lorenz Hurni en Andreas Neumann)
Heb je een vraag of opmerking over dit artikel?
delta@tudelft.nl
Comments are closed.