Een Delfts urinoir wordt ingezet om het wildplassen in Amsterdam tegen te gaan. Voor het Rijksmuseum op de Stadhouderskade is deze zomer het frissoir geplaatst, een modern straaturinoir dat fris blijft.
Share
Ir. Dries Dekker, onderzoeker bij Industrieel Ontwerpen, legt uit hoe zijn ontwerp de Amsterdamse ‘krul’ vervangt.
Hoe groot zijn de problemen rond wildplassen?
“In de meeste uitgaansgebieden veroorzaakt wildplassen veel stankoverlast en zelfs blijvende schade aan historische gebouwen. Wanneer de kroegen sluiten, kan de plotselinge koude lucht in combinatie met een overdaad aan drank spontaan op de blaas slaan. Veel mannen zoeken dan een mooi plekje uit en plassen tegen een boom of tegen de kerk.”
Is het door jou ontworpen straaturinoir daarom alleen door mannen te gebruiken?
“Ja, uit onderzoek blijkt dat vrijwel uitsluitend mannen wildplassen. Ik heb wel rondgevraagd bij vrouwen in mijn omgeving of zij gebruik zouden maken van een straaturinoir met daarin bijvoorbeeld een piskokerautomaat voor vrouwen, maar daar reageerde niemand enthousiast op.”
Hoe komt een Delfts straaturinoir in Amsterdam terecht?
“Ik heb het frissoir vijf jaar geleden als afstudeerproject ontworpen voor de gemeente Enkhuizen. Voor op de Kaasmarkt wilde Enkhuizen de klassieke Amsterdamse ‘krul’, maar die krullen werden niet meer gemaakt omdat ze zo stonken. Daarom heb ik in opdracht van Op/maat, de sociale werkplaats van West-Friesland, een moderne en driepersoonsvariant gemaakt op het ontwerp uit 1880. Op/maat verkocht het frissoir daarna ook aan de gemeenten Hoorn en Groenlo, en nu dus aan Amsterdam. Ik hoop dat na Amsterdam meer gemeenten interesse krijgen.”
Waarom stinkt jouw frissoir niet?
“Het frissoir is een straaturinoir dat schoongespoeld wordt. Een sensor registreert wanneer iemand het urinoir binnenkomt en tien seconden later begint automatisch water te stromen langs de muur waar tegenaan geplast wordt. Daarnaast wordt het hele urinoir elke paar uur schoon gesproeid met een speciale biologische vloeistof die de urinestank afbreekt en een frisse geur verspreidt.”
Het oudste frissoir in Enkhuizen staat er nu vijf jaar. Is dat nu inderdaad nog steeds fris?
“Ja, omwonenden hebben daar nu helemaal geen klachten meer en de gemeente Enkhuizen is zeer tevreden omdat het frissoir weinig onderhoud nodig heeft en niet storingsgevoelig is. “
Heb je het ontwerp voor Amsterdam aangepast op basis van de ervaringen in Enkhuizen, Hoorn en Groenlo?
“Nou, niet zozeer door ervaringen, want die zijn alleen maar positief, maar bij het Amsterdamse frissoir zijn wel in het bovenste transparante gedeelte Amsterdamse kruisjes in het staal geperforeerd. Verder is alles hetzelfde. Zelfs de kleur is weer historisch groen.”
Dries Dekker (Foto: Sam Rentmeester/FMAX)
Hoe groot zijn de problemen rond wildplassen?
“In de meeste uitgaansgebieden veroorzaakt wildplassen veel stankoverlast en zelfs blijvende schade aan historische gebouwen. Wanneer de kroegen sluiten, kan de plotselinge koude lucht in combinatie met een overdaad aan drank spontaan op de blaas slaan. Veel mannen zoeken dan een mooi plekje uit en plassen tegen een boom of tegen de kerk.”
Is het door jou ontworpen straaturinoir daarom alleen door mannen te gebruiken?
“Ja, uit onderzoek blijkt dat vrijwel uitsluitend mannen wildplassen. Ik heb wel rondgevraagd bij vrouwen in mijn omgeving of zij gebruik zouden maken van een straaturinoir met daarin bijvoorbeeld een piskokerautomaat voor vrouwen, maar daar reageerde niemand enthousiast op.”
Hoe komt een Delfts straaturinoir in Amsterdam terecht?
“Ik heb het frissoir vijf jaar geleden als afstudeerproject ontworpen voor de gemeente Enkhuizen. Voor op de Kaasmarkt wilde Enkhuizen de klassieke Amsterdamse ‘krul’, maar die krullen werden niet meer gemaakt omdat ze zo stonken. Daarom heb ik in opdracht van Op/maat, de sociale werkplaats van West-Friesland, een moderne en driepersoonsvariant gemaakt op het ontwerp uit 1880. Op/maat verkocht het frissoir daarna ook aan de gemeenten Hoorn en Groenlo, en nu dus aan Amsterdam. Ik hoop dat na Amsterdam meer gemeenten interesse krijgen.”
Waarom stinkt jouw frissoir niet?
“Het frissoir is een straaturinoir dat schoongespoeld wordt. Een sensor registreert wanneer iemand het urinoir binnenkomt en tien seconden later begint automatisch water te stromen langs de muur waar tegenaan geplast wordt. Daarnaast wordt het hele urinoir elke paar uur schoon gesproeid met een speciale biologische vloeistof die de urinestank afbreekt en een frisse geur verspreidt.”
Het oudste frissoir in Enkhuizen staat er nu vijf jaar. Is dat nu inderdaad nog steeds fris?
“Ja, omwonenden hebben daar nu helemaal geen klachten meer en de gemeente Enkhuizen is zeer tevreden omdat het frissoir weinig onderhoud nodig heeft en niet storingsgevoelig is. “
Heb je het ontwerp voor Amsterdam aangepast op basis van de ervaringen in Enkhuizen, Hoorn en Groenlo?
“Nou, niet zozeer door ervaringen, want die zijn alleen maar positief, maar bij het Amsterdamse frissoir zijn wel in het bovenste transparante gedeelte Amsterdamse kruisjes in het staal geperforeerd. Verder is alles hetzelfde. Zelfs de kleur is weer historisch groen.”
Dries Dekker (Foto: Sam Rentmeester/FMAX)
Comments are closed.