Hol je continu achter jezelf aan, pieker je je ’s nachts suf, malen problemen de ganse dag door je hoofd? Zenmeditatie biedt uitkomst. Voormalig TU-onderwijskundige drs.
Share
Raoul Destrée laat je perikelen ‘als wolken aan je voorbij trekken’.
,,Stel: een os gaat door een omheining, met zijn kop, horens, lijf en poten. Alleen het puntje van zijn staart blijft achter. Hoe komt dat?”, vraagt Destrée. ,,En het geluid van twee klappende handen kennen we wel, maar wat hoor je bij één hand die klapt?” De zenleraar legt uit hoe hij zijn cursisten (onder anderen medewerkers van ING en Politie Haaglanden) flexibel laat denken door ze deze zogenaamde koans voor te leggen. ,,Een koan is een levensvraagstuk dat het beperkte logische denken even op zijn kop zet. Door over dit soort onlogische raadsels na te denken leer je verder te kijken dan je neus lang is, creatieve oplossingen te vinden voor ‘onoplosbare’ problemen”, verklaart de zentrainer.
Zen is Japans voor aandacht. Door zenmeditatie word je je bewust van wat je doet, zodat je aandachtig kunt leven. Destrée: ,,Het is mentale fitness. Door elke dag één of twee keer te mediteren leer je je concentratie op peil te houden. Tijdens de meditatie zit je met een rechte rug op een speciaal kussen of bankje. Je richt je op je ademhaling, op je binnenste, om optimaal tot jezelf te komen. Je gaat letterlijk zitten met je problemen, je bubbles, die je rationeel niet hebt kunnen oplossen, die je nog niet hebt verwerkt. Die bubbles verwerk je tot puntjes. Zo kun je wat je bezighoudt als wolken aan je voorbij laten trekken, zodat je hoofd, je geest helemaal leeg wordt. Geen gepieker meer.” Na de meditatie voel je je een stuk helderder, frisser en ontspannen, aldus de zenleraar, en kun je je beter concentreren op één ding. ,,Zen berust op het inzicht dat het beter is om één ding goed en aandachtig te doen dan tien dingen half.”
Abdij
Zen is van origine Chinees. Vanaf 1100 verpreidde het gebruik van zen zich over heel Azië. Destrée durft niet te zeggen hoeveel mensen er tegenwoordig op deze wijze mediteren. Hij schat dat in Nederland zeker honderdduizend mensen dagelijks mediteren, hoeveel daarvan zen toepassen, weet hij niet.
Zelf kwam Destrée als student in Leiden voor het eerst in aanraking met de oosterse methode. Bij het keuzevak van ontwikkelingspsychologie ‘Zen en psychotherapie’ las hij er veel boeken over en leerde hij mediteren. Een geweldige ervaring was het ‘stilteweekend’ dat hij in die tijd meemaakte: ,,Een weekend in een abdij van de Benedictijnen, van vrijdagavond tot en met zondagavond. De afspraak daarbij was dat je, tenzij het absoluut noodzakelijk was, niet met elkaar praatte zodat je je beter kon concentreren. Na dat weekend had ik het gevoel alsof ik een maand op vakantie wasgeweest. Als ik nu met cursisten aan een dergelijk weekend deelneem, blijken we aan het eind een enorme band met elkaar te voelen: heel goed voor teambuilding dus.”
Tijdens zijn studie liep Destrée stage aan de TU bij toegepaste taalkunde. Daarna werkte hij er begin jaren negentig nog twee jaar als onderwijskundige. ,,Ik heb toen helaas niets gedaan met zen. Later pas heb ik het boek ‘Zen en de kunst van het studeren’ van Ritskes gelezen.” Acht jaar geleden werd hij fulltime zenleraar. Onder de naam ‘Zentijd’ biedt hij uiteenlopende cursussen aan. ,,Daar kom ik af en toe ook TU-studenten tegen. Dat is leuk, want studenten zijn onderzoekende geesten, dat is belangrijk bij zen. Ik help veel studenten met examenvrees, leer ze om te gaan met de spanning voor tentamens.”
,,Ik geef veel trainingen aan politici, beroepsmusici en sporters. Zij moeten steeds weer optimaal presteren. Een musicus moet tijdens een concert alles kunnen uitbannen wat niet met de muziek te maken heeft. Het publiek, de concertkleding en andere dingen waardoor hij niet primair met de muziek bezig is, zijn niet belangrijk. De musicus moet zichzelf ontstijgen, alleen nog maar luisteren naar de muziek die wordt gemaakt.”
Haiku
En zo moet een tennisser alleen aan de bal denken, zelfs één zijn met de bal, volgens de psycholoog. ,,Richard Krajicek las vlak voordat hij Wimbledon won vier keer het zenboek ‘Niets bijzonders’ van Ch.J. Beck. Zo leerde hij een misslag snel los te laten om zich vervolgens weer volledig op de volgende bal te concentreren.”
Het mediteren moet je leren, oefenen, vindt de leraar: ,,Je kunt het oefenen door jezelf doelen te stellen. Zo van: ik ga nu een hele week heel bewust afwassen. Je kunnen blijven concentreren op een eenvoudige klus, ook als je het al zo vaak hebt gedaan, dat is belangrijk. Als je helemaal opgaat in je bezigheid, alles vergeet om je heen, dat is zen.”
Door dagelijks tweemaal twintig minuten te mediteren slaapt Destrée zelf beter. ,,Doordat je je geest leeg maakt, kun je ook meer open staan voor anderen. Je staat niet gelijk klaar met een oordeel, maar luistert eerst naar je omgeving én naar jezelf. Je kunt relativeren zonder cynisme.”
Een andere methode die de zenleraar gebruikt in zijn cursussen is het dichten van een haiku. ,,Een haiku is een drieregelig gedicht van zeventien lettergrepen. In de eerste regel vijf, de volgende zeven en de laatste weer vijf lettergrepen. In die strikte structuur moeten de cursisten iets onder woorden brengen dat hen heeft getroffen.” Destrée leest een haiku voor van één van zijn cursisten waarin de woorden vrede en bloesem moesten voorkomen: ,,Een bloesem ontluikt/Telkens weer opnieuw overal/was vrede maar zo.”
Hol je continu achter jezelf aan, pieker je je ’s nachts suf, malen problemen de ganse dag door je hoofd? Zenmeditatie biedt uitkomst. Voormalig TU-onderwijskundige drs. Raoul Destrée laat je perikelen ‘als wolken aan je voorbij trekken’.
,,Stel: een os gaat door een omheining, met zijn kop, horens, lijf en poten. Alleen het puntje van zijn staart blijft achter. Hoe komt dat?”, vraagt Destrée. ,,En het geluid van twee klappende handen kennen we wel, maar wat hoor je bij één hand die klapt?” De zenleraar legt uit hoe hij zijn cursisten (onder anderen medewerkers van ING en Politie Haaglanden) flexibel laat denken door ze deze zogenaamde koans voor te leggen. ,,Een koan is een levensvraagstuk dat het beperkte logische denken even op zijn kop zet. Door over dit soort onlogische raadsels na te denken leer je verder te kijken dan je neus lang is, creatieve oplossingen te vinden voor ‘onoplosbare’ problemen”, verklaart de zentrainer.
Zen is Japans voor aandacht. Door zenmeditatie word je je bewust van wat je doet, zodat je aandachtig kunt leven. Destrée: ,,Het is mentale fitness. Door elke dag één of twee keer te mediteren leer je je concentratie op peil te houden. Tijdens de meditatie zit je met een rechte rug op een speciaal kussen of bankje. Je richt je op je ademhaling, op je binnenste, om optimaal tot jezelf te komen. Je gaat letterlijk zitten met je problemen, je bubbles, die je rationeel niet hebt kunnen oplossen, die je nog niet hebt verwerkt. Die bubbles verwerk je tot puntjes. Zo kun je wat je bezighoudt als wolken aan je voorbij laten trekken, zodat je hoofd, je geest helemaal leeg wordt. Geen gepieker meer.” Na de meditatie voel je je een stuk helderder, frisser en ontspannen, aldus de zenleraar, en kun je je beter concentreren op één ding. ,,Zen berust op het inzicht dat het beter is om één ding goed en aandachtig te doen dan tien dingen half.”
Abdij
Zen is van origine Chinees. Vanaf 1100 verpreidde het gebruik van zen zich over heel Azië. Destrée durft niet te zeggen hoeveel mensen er tegenwoordig op deze wijze mediteren. Hij schat dat in Nederland zeker honderdduizend mensen dagelijks mediteren, hoeveel daarvan zen toepassen, weet hij niet.
Zelf kwam Destrée als student in Leiden voor het eerst in aanraking met de oosterse methode. Bij het keuzevak van ontwikkelingspsychologie ‘Zen en psychotherapie’ las hij er veel boeken over en leerde hij mediteren. Een geweldige ervaring was het ‘stilteweekend’ dat hij in die tijd meemaakte: ,,Een weekend in een abdij van de Benedictijnen, van vrijdagavond tot en met zondagavond. De afspraak daarbij was dat je, tenzij het absoluut noodzakelijk was, niet met elkaar praatte zodat je je beter kon concentreren. Na dat weekend had ik het gevoel alsof ik een maand op vakantie wasgeweest. Als ik nu met cursisten aan een dergelijk weekend deelneem, blijken we aan het eind een enorme band met elkaar te voelen: heel goed voor teambuilding dus.”
Tijdens zijn studie liep Destrée stage aan de TU bij toegepaste taalkunde. Daarna werkte hij er begin jaren negentig nog twee jaar als onderwijskundige. ,,Ik heb toen helaas niets gedaan met zen. Later pas heb ik het boek ‘Zen en de kunst van het studeren’ van Ritskes gelezen.” Acht jaar geleden werd hij fulltime zenleraar. Onder de naam ‘Zentijd’ biedt hij uiteenlopende cursussen aan. ,,Daar kom ik af en toe ook TU-studenten tegen. Dat is leuk, want studenten zijn onderzoekende geesten, dat is belangrijk bij zen. Ik help veel studenten met examenvrees, leer ze om te gaan met de spanning voor tentamens.”
,,Ik geef veel trainingen aan politici, beroepsmusici en sporters. Zij moeten steeds weer optimaal presteren. Een musicus moet tijdens een concert alles kunnen uitbannen wat niet met de muziek te maken heeft. Het publiek, de concertkleding en andere dingen waardoor hij niet primair met de muziek bezig is, zijn niet belangrijk. De musicus moet zichzelf ontstijgen, alleen nog maar luisteren naar de muziek die wordt gemaakt.”
Haiku
En zo moet een tennisser alleen aan de bal denken, zelfs één zijn met de bal, volgens de psycholoog. ,,Richard Krajicek las vlak voordat hij Wimbledon won vier keer het zenboek ‘Niets bijzonders’ van Ch.J. Beck. Zo leerde hij een misslag snel los te laten om zich vervolgens weer volledig op de volgende bal te concentreren.”
Het mediteren moet je leren, oefenen, vindt de leraar: ,,Je kunt het oefenen door jezelf doelen te stellen. Zo van: ik ga nu een hele week heel bewust afwassen. Je kunnen blijven concentreren op een eenvoudige klus, ook als je het al zo vaak hebt gedaan, dat is belangrijk. Als je helemaal opgaat in je bezigheid, alles vergeet om je heen, dat is zen.”
Door dagelijks tweemaal twintig minuten te mediteren slaapt Destrée zelf beter. ,,Doordat je je geest leeg maakt, kun je ook meer open staan voor anderen. Je staat niet gelijk klaar met een oordeel, maar luistert eerst naar je omgeving én naar jezelf. Je kunt relativeren zonder cynisme.”
Een andere methode die de zenleraar gebruikt in zijn cursussen is het dichten van een haiku. ,,Een haiku is een drieregelig gedicht van zeventien lettergrepen. In de eerste regel vijf, de volgende zeven en de laatste weer vijf lettergrepen. In die strikte structuur moeten de cursisten iets onder woorden brengen dat hen heeft getroffen.” Destrée leest een haiku voor van één van zijn cursisten waarin de woorden vrede en bloesem moesten voorkomen: ,,Een bloesem ontluikt/Telkens weer opnieuw overal/was vrede maar zo.”
Comments are closed.