Weg met achterkamertjes en vergaderjunkies

De oprichter van het Democratisch Universitair Front (DUF) somt een waslijst aan kritiekpunten op. ,,Je kunt beter vragen wat ze wel goed doen.”

Er waait een stormpje door universitair Nederland. Nog maar een paar jaar geleden leek het harmoniemodel te heersen in de studentenpolitiek. De MUB, de nieuwe wet op de universitaire bestuursstructuur, was net ingevoerd en die ontnam studenten veel invloed. Om toch nog iets te kunnen bereiken, besloten studenten in veel steden hun krachten te bundelen. Her en der fuseerden bestaande studentenfracties.

Maar het tij lijkt te keren. Aan verschillende universiteiten beklagen studenten zich over de manier waarop hun belangen worden behartigd in universitaire raden. De huidige fracties zijn veel te braaf en lopen te veel aan het handje van de bestuurders, zo luidt de kritiek. Het moet anders en het moet beter. Het gevolg daarvan: nieuwe studentenpartijen zien het daglicht.

Groen

In Leiden is kort geleden de studentenpartij DUF opgericht. Het werd de hoogste tijd voor een frisse wind, zegt lijsttrekker Baudet, want de huidige studentenfracties in de universiteitsraad maken er een potje van. ,,Ze zijn helemaal niet geïnteresseerd in de belangen van studenten. Ze zitten in de raad, omdat ze denken dat het goed is voor hun carrière. Hun hoogste doel is een gunstige referentie op hun cv. Het liefst van de collegevoorzitter.”

Studenten in de universiteitsraad durven hun mond niet open te doen om te ageren tegen misstanden, constateert Baudet. ,,Ze willen niet opvallen. De Leidse raad zit dan ook vol met ‘vergaderjunkies’. Die houden zich het liefst bezig met regeltjes en procedures. De fracties weten helemaal niet wat er onder studenten leeft.”

Ook aan de Universiteit van Amsterdam hebben ontevreden studenten de koppen bij elkaar gestoken. ,,De jongens en meisjes die nu in de centrale studentenraad zitten, worden gepiepeld door de universiteitsbestuurders”, zegt rechtenstudent Robbert van der Vliet. Hij is een van de oprichters van het Democratisch Initiatief Studenten (DIS), dat voor het eerst meedoet aan de verkiezingen.

De grootste frustratie van DIS is de manier waarop de UvA de MUB heeft toegepast. De UvA koos voor aparte raden voor personeel en studenten. ,,Dat is een drama gebleken”, zegt Robbert van der Vliet. ,,Studenten voelen zich niet meer betrokken bij het universitaire bestuur. De kandidaten worden bijvoorbeeld pas op het laatste moment geworven. Met het gevolg dat ze onvoorbereid en zo groen als gras in de raad plaatsnemen.”

DIS hoopt op een meerderheid in de studentenraad. Als dat lukt, gaatde knuppel in het hoenderhok. ,,Bestuurders stralen iets uit van: ‘laat ons maar besturen en dan komt alles wel goed”’, zegt Van der Vliet. ,,Ten onrechte. Doordat ze tegenwoordig minder goed naar studenten luisteren, gaat er van alles mis.”

Een strijdlustig DIS moet aan deze gang van zaken een eind maken. ,,We zijn bereid een potje te knokken met het universiteitsbestuur”, zegt Van der Vliet, en hij waarschuwt alvast: ,,Desnoods dagen we de bestuurders voor de rechter”.

Achterkamertjes

De nieuwe partijen worden niet overal met een driewerf hoera begroet. De bestaande Studenten Fractie Groningen dreigde zelfs twee van haar fractieleden uit de partij te zetten, die wel wilden samenwerken met nieuwkomer VOS, een initiatief van de Groninger Studentenbond.

Inmiddels zijn de gemoederen enigszins tot bedaren gekomen. Maar VOS-lijssttrekker Igor Vakic wikt en weegt zijn woorden zorgvuldig. ,,Met één partij heb je minder debat. Dan wordt er veel in achterkamertjes beslist”, zegt hij ten slotte. De VOS zal voor meer openheid en discussie zorgen, belooft hij.

Utrechtse studenten hebben diezelfde ervaring. Een paar jaar geleden gingen het ‘progressieve’ PSO en de ‘gematigde’ Brug op in het UOO. Maar inmiddels is de Utrechtse studentenpolitiek weer langs dezelfde scheidslijnen verdeeld: fusiepartij UOO heeft concurrentie gekregen van Oeps (‘progressief’) en opnieuw Brug.

,,We herkenden ons te weinig in de UOO”, zegt Steven Verschuur van Brug, die veel aanhang heeft onder rechtenstudenten en gezelligheidsverenigingen. ,,Je komt vaak tot standpunten die ergens in het midden liggen. Daarnaast bestaat het gevaar dat je de contacten met je traditionele achterban verwaarloost. Want je hoeft je standpunten niet meer te verdedigen om zieltjes te winnen.”

Of de nieuwe partijen hun strijdlustige kreten kunnen waarmaken, moet nog blijken. Zittende partijen denken van niet. De voorzitter van de Leidse universiteitsraad noemde de oprichting van DUF zelfs een ‘verlies’. Volgens hem hebben de initiatiefnemers van DUF weinig kaas gegeten van de universitaire politiek.

Maar lijsttrekker Baudet doet laconiek over die kritiek. ,,We krijgen veel aandacht van de media. Zoiets brengt weer leven in de brouwerij. En dat was hard nodig ook.”

,,Wat er mis is met de studentenfracties in de Leidse universiteitsraad? Veel!” Xavier Baudet gaat er eens even goed voor zitten. De oprichter van het Democratisch Universitair Front (DUF) somt een waslijst aan kritiekpunten op. ,,Je kunt beter vragen wat ze wel goed doen.”

Er waait een stormpje door universitair Nederland. Nog maar een paar jaar geleden leek het harmoniemodel te heersen in de studentenpolitiek. De MUB, de nieuwe wet op de universitaire bestuursstructuur, was net ingevoerd en die ontnam studenten veel invloed. Om toch nog iets te kunnen bereiken, besloten studenten in veel steden hun krachten te bundelen. Her en der fuseerden bestaande studentenfracties.

Maar het tij lijkt te keren. Aan verschillende universiteiten beklagen studenten zich over de manier waarop hun belangen worden behartigd in universitaire raden. De huidige fracties zijn veel te braaf en lopen te veel aan het handje van de bestuurders, zo luidt de kritiek. Het moet anders en het moet beter. Het gevolg daarvan: nieuwe studentenpartijen zien het daglicht.

Groen

In Leiden is kort geleden de studentenpartij DUF opgericht. Het werd de hoogste tijd voor een frisse wind, zegt lijsttrekker Baudet, want de huidige studentenfracties in de universiteitsraad maken er een potje van. ,,Ze zijn helemaal niet geïnteresseerd in de belangen van studenten. Ze zitten in de raad, omdat ze denken dat het goed is voor hun carrière. Hun hoogste doel is een gunstige referentie op hun cv. Het liefst van de collegevoorzitter.”

Studenten in de universiteitsraad durven hun mond niet open te doen om te ageren tegen misstanden, constateert Baudet. ,,Ze willen niet opvallen. De Leidse raad zit dan ook vol met ‘vergaderjunkies’. Die houden zich het liefst bezig met regeltjes en procedures. De fracties weten helemaal niet wat er onder studenten leeft.”

Ook aan de Universiteit van Amsterdam hebben ontevreden studenten de koppen bij elkaar gestoken. ,,De jongens en meisjes die nu in de centrale studentenraad zitten, worden gepiepeld door de universiteitsbestuurders”, zegt rechtenstudent Robbert van der Vliet. Hij is een van de oprichters van het Democratisch Initiatief Studenten (DIS), dat voor het eerst meedoet aan de verkiezingen.

De grootste frustratie van DIS is de manier waarop de UvA de MUB heeft toegepast. De UvA koos voor aparte raden voor personeel en studenten. ,,Dat is een drama gebleken”, zegt Robbert van der Vliet. ,,Studenten voelen zich niet meer betrokken bij het universitaire bestuur. De kandidaten worden bijvoorbeeld pas op het laatste moment geworven. Met het gevolg dat ze onvoorbereid en zo groen als gras in de raad plaatsnemen.”

DIS hoopt op een meerderheid in de studentenraad. Als dat lukt, gaatde knuppel in het hoenderhok. ,,Bestuurders stralen iets uit van: ‘laat ons maar besturen en dan komt alles wel goed”’, zegt Van der Vliet. ,,Ten onrechte. Doordat ze tegenwoordig minder goed naar studenten luisteren, gaat er van alles mis.”

Een strijdlustig DIS moet aan deze gang van zaken een eind maken. ,,We zijn bereid een potje te knokken met het universiteitsbestuur”, zegt Van der Vliet, en hij waarschuwt alvast: ,,Desnoods dagen we de bestuurders voor de rechter”.

Achterkamertjes

De nieuwe partijen worden niet overal met een driewerf hoera begroet. De bestaande Studenten Fractie Groningen dreigde zelfs twee van haar fractieleden uit de partij te zetten, die wel wilden samenwerken met nieuwkomer VOS, een initiatief van de Groninger Studentenbond.

Inmiddels zijn de gemoederen enigszins tot bedaren gekomen. Maar VOS-lijssttrekker Igor Vakic wikt en weegt zijn woorden zorgvuldig. ,,Met één partij heb je minder debat. Dan wordt er veel in achterkamertjes beslist”, zegt hij ten slotte. De VOS zal voor meer openheid en discussie zorgen, belooft hij.

Utrechtse studenten hebben diezelfde ervaring. Een paar jaar geleden gingen het ‘progressieve’ PSO en de ‘gematigde’ Brug op in het UOO. Maar inmiddels is de Utrechtse studentenpolitiek weer langs dezelfde scheidslijnen verdeeld: fusiepartij UOO heeft concurrentie gekregen van Oeps (‘progressief’) en opnieuw Brug.

,,We herkenden ons te weinig in de UOO”, zegt Steven Verschuur van Brug, die veel aanhang heeft onder rechtenstudenten en gezelligheidsverenigingen. ,,Je komt vaak tot standpunten die ergens in het midden liggen. Daarnaast bestaat het gevaar dat je de contacten met je traditionele achterban verwaarloost. Want je hoeft je standpunten niet meer te verdedigen om zieltjes te winnen.”

Of de nieuwe partijen hun strijdlustige kreten kunnen waarmaken, moet nog blijken. Zittende partijen denken van niet. De voorzitter van de Leidse universiteitsraad noemde de oprichting van DUF zelfs een ‘verlies’. Volgens hem hebben de initiatiefnemers van DUF weinig kaas gegeten van de universitaire politiek.

Maar lijsttrekker Baudet doet laconiek over die kritiek. ,,We krijgen veel aandacht van de media. Zoiets brengt weer leven in de brouwerij. En dat was hard nodig ook.”