Je hebt er niets aan om mensen in de stress te duwen

De Artd gaf al een voorschot met haar rapport ‘Trends in technologie’, zonder aan te geven welk onderzoek de TU zou moeten afbouwen.

Stimuleer onderzoek waarin onderzoekers van verschillende basisdisciplines samen aan nieuwe technologieën werken. Versterk op allerlei niveaus het systeemdenken. Dat is nodig omdat technologie steeds complexer wordt. Bij bijvoorbeeld vervoerssystemen, energiebeheer en productiesystemen moet je aan alle aspecten denken als je er iets in wilt vernieuwen. En stimuleer de nieuwe bedrijvigheid rondom de universiteit meer.

Dat adviseert de Adviesraad voor het technologiebeleid TU Delft (Artd) in haar rapport ‘Trends in technologie, een exploratie’. De diocprogramma’s raken volgens de Artd de juiste snaren, maar er is een consistentere langetermijnvisie nodig om dit type onderzoek verder te versterken, bijvoorbeeld via de vorming van interfacultaire instituten. ,,Als je mensen uit verschillende disciplines samen aan een nieuwe technologie laat werken kan het gaan vonken, juist dan kunnen er veel nieuwe ideeën ontstaan”, stelt Artd-voorzitter en voormalig onderzoeksdirecteur bij Shell in Rijswijk, ir. Kees de Groot.

De Artd schreef haar rapport naar aanleiding van bestaande literatuur over de toekomst van de techniek en de behoefte aan techniek vanuit de maatschappij en op basis van een workshop met smaakmakende hoogleraren, dioc-leiders, decanen, voorzitters van de onderzoekscholen, Van Leeuwenhoek-hoogleraren en leden van de studentenraad.

Prothesen

Er zijn nog steeds grenzen te overschrijden naar steeds kleinere technologie, zoals met quantumcomputers, en steeds grotere technologie, zoals bij infrastructurele werken, signaleert de Artd. En de frequenties waar telecomonderzoekers mee werken, blijven toenemen.

Verder zijn materialen steeds beter te beheersen, tot op de moleculaire schaal. Dat is een belangrijke drijfveer voor de ontwikkeling van synthetische en slimme materialen die veranderen onder invloed van hun omgeving. Maar ook voor de ontwikkeling van nieuwe prothesen en kunstmatige organen.

Grote hoeveelheden informatie worden ook steeds beter te verwerken wat kan leiden tot ‘smart everything’, niet alleen slimme huizen, wegen en ziekenhuizen, maar zelfs slim(mer) staatsbestuur.

De Artd beschreef ook voor technologen belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen. De vraag naar duurzaamheid wordt steeds groter. ,,Tien jaar geleden leefde dat vooral bij actiegroepen, nu is het een vrij algemeen besef”, stelt De Groot. De door vergrijzing toenemende behoefte aan medische zorg is afhankelijk van detechnologie. Denk maar aan diagnostische technieken en prothesen, of de efficiënte verwerking van patiëntgegevens.

Ook wordt een ontwikkeld product steeds sneller op de markt gebracht. Dat maakt snelle prototypering en snelle screening een belangrijke discipline.

Koesteren

,,We stellen dingen voor die niet echt nieuw zijn”, vertelt De Groot. ,,Er is veel overlap tussen de Delftse speerpunten en de technologische ontwikkelingen die in de literatuur te vinden zijn. En dat is maar goed ook, want dat betekent dat we in Delft op de goede weg zijn.”

Maar collegevoorzitter De Voogd stelde vorige week in het voorlichtingskatern van Delta dat de TU onderzoek doet op teveel terreinen met te weinig middelen. Als de TU tot de wetenschappelijk top van de wereld wil gaan behoren, moeten faculteiten ingrijpende keuzes maken. Volgens De Voogd moeten ze bepalen welk onderzoek zij willen versterken en waarop ze willen bezuinigen.

Het rapport van de Artd biedt bewust geen direct antwoord op de vraag wat de belangrijke kennisgebieden zijn die de TU moet koesteren of ontwikkelen, stelt voormalig Artd-voorzitter prof.dr. Patrick Dewilde in de aanbiedingsbrief bij het rapport. ,,Dat zou onvoorzichtig of zelfs onverantwoord zijn gezien de sterk wisselende behoefte aan kennis in de moderne beoefening van technologie.”

,,Ons advies is geen reorganisatievoorstel voor de TU. Faculteiten moeten zelf bepalen wat ze willen versterken. Onderzoekers moeten zelf het initiatief nemen om nieuwe uitdagingen en onderwerpen aan te dragen en daar met zijn allen voor te gaan”, vertelt Dewilde. ,,Als je onderzoek beoordeelt op de wetenschappelijk-technologische uitdagingen en het maatschappelijk belang kan de neiging ontstaan om dit te toetsen aan de waan van de dag. Het is daarom beter om niet te veel top-down te sturen.”

De Groot: ,,Faculteiten moeten vooral laten zien hoe goed hun technologieportfolio klopt met hun basisdisciplinesportfolio. In de basisdisciplines moeten we alleen pilaren bewaren waar een toepassing op rust. We moeten kiezen voor veelbelovende ontwikkelingen waar je met weinig inspanning veel resultaten kunt bereiken. En dat kan alleen door onderzoek te doen in technologieën waar je de goede basisdisciplines voor in huis hebt.” Met basisdisciplines doelt hij hierbij niet alleen op wis-, natuur- en scheikunde, maar ook technologische basiswetenschappen als bijvoorbeeld materiaalkunde, ontwerpkunde, ict en het simuleren en analyseren van complexe systemen met computermodellen.

Kalkoen

Als je niet van boven af sturing geeft, hoe stimuleer je dan de veranderingen die De Voogd voorstelt? Moeten het konijn en de kalkoen dan onderling gaan uitvechten wie er met Kerst geserveerd wordt? ,,Je hebt er niets aan om mensen in de stress te duwen door van bovenaf voor te stellen om groepen op te heffen”, stelt Artd-voorzitter De Groot. Hij en Dewilde adviseren de faculteiten daaromom vooral ‘natuurlijke veranderingsmomenten’ aan te grijpen, bijvoorbeeld de benoeming van een nieuwe hoogleraar. Er gaan veel hoogleraren met pensioen de komende jaren, een uitstekende gelegenheid om coryfeeën met andere specialisaties binnen te halen. ,,Je moet een dynamisch klimaat creëren waarin mensen enthousiast raken over iets nieuws, net zoals bij veel diocs is gebeurd”, vertelt Dewilde. ,,Mensen kunnen best veranderen, als je daar het goede klimaat voor creëert, een klimaat waarin mensen niet primair hun eigen winkeltje verdedigen.”

Is klimaat niet een vaag begrip? Dewilde: ,,Voor mij niet. In de managementliteratuur wordt het gezien als een belangrijke sleutel voor het goed functioneren van bedrijven.”

Heeft u tips voor decanen? ,,Je moet met elkaar communiceren en een gezamenlijk doel hebben waar je voor gaat. Daar moet je geen hiërarchische structuur voor hebben”, stelt Dewilde. ,,Onderzoekers moeten vertrouwen hebben in hun leidinggevende en niet het idee hebben dat ze altijd op hun woorden moeten passen”, vertelt De Groot.

Wat het college wel zou moeten doen is het allocatiemodel veranderen. Dit model waarmee de TU intern haar geld verdeelt, stimuleert nu alleen de productie van veel wetenschappelijke artikelen en bekijkt niet of die artikelen ook de reputatie van de TU ten goede komen. Onderzoeksresultaten zouden ook beoordeeld moeten worden op de bijdrage aan de missie en verantwoordelijkheid van de TU, als het aan de Artd ligt.

‘Toonaangevende’ hoogleraren werken momenteel op de faculteiten aan de nieuwe onderzoeksportfolio van de TU, onder begeleiding van McKinsey. De Artd gaf al een voorschot met haar rapport ‘Trends in technologie’, zonder aan te geven welk onderzoek de TU zou moeten afbouwen.

Stimuleer onderzoek waarin onderzoekers van verschillende basisdisciplines samen aan nieuwe technologieën werken. Versterk op allerlei niveaus het systeemdenken. Dat is nodig omdat technologie steeds complexer wordt. Bij bijvoorbeeld vervoerssystemen, energiebeheer en productiesystemen moet je aan alle aspecten denken als je er iets in wilt vernieuwen. En stimuleer de nieuwe bedrijvigheid rondom de universiteit meer.

Dat adviseert de Adviesraad voor het technologiebeleid TU Delft (Artd) in haar rapport ‘Trends in technologie, een exploratie’. De diocprogramma’s raken volgens de Artd de juiste snaren, maar er is een consistentere langetermijnvisie nodig om dit type onderzoek verder te versterken, bijvoorbeeld via de vorming van interfacultaire instituten. ,,Als je mensen uit verschillende disciplines samen aan een nieuwe technologie laat werken kan het gaan vonken, juist dan kunnen er veel nieuwe ideeën ontstaan”, stelt Artd-voorzitter en voormalig onderzoeksdirecteur bij Shell in Rijswijk, ir. Kees de Groot.

De Artd schreef haar rapport naar aanleiding van bestaande literatuur over de toekomst van de techniek en de behoefte aan techniek vanuit de maatschappij en op basis van een workshop met smaakmakende hoogleraren, dioc-leiders, decanen, voorzitters van de onderzoekscholen, Van Leeuwenhoek-hoogleraren en leden van de studentenraad.

Prothesen

Er zijn nog steeds grenzen te overschrijden naar steeds kleinere technologie, zoals met quantumcomputers, en steeds grotere technologie, zoals bij infrastructurele werken, signaleert de Artd. En de frequenties waar telecomonderzoekers mee werken, blijven toenemen.

Verder zijn materialen steeds beter te beheersen, tot op de moleculaire schaal. Dat is een belangrijke drijfveer voor de ontwikkeling van synthetische en slimme materialen die veranderen onder invloed van hun omgeving. Maar ook voor de ontwikkeling van nieuwe prothesen en kunstmatige organen.

Grote hoeveelheden informatie worden ook steeds beter te verwerken wat kan leiden tot ‘smart everything’, niet alleen slimme huizen, wegen en ziekenhuizen, maar zelfs slim(mer) staatsbestuur.

De Artd beschreef ook voor technologen belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen. De vraag naar duurzaamheid wordt steeds groter. ,,Tien jaar geleden leefde dat vooral bij actiegroepen, nu is het een vrij algemeen besef”, stelt De Groot. De door vergrijzing toenemende behoefte aan medische zorg is afhankelijk van detechnologie. Denk maar aan diagnostische technieken en prothesen, of de efficiënte verwerking van patiëntgegevens.

Ook wordt een ontwikkeld product steeds sneller op de markt gebracht. Dat maakt snelle prototypering en snelle screening een belangrijke discipline.

Koesteren

,,We stellen dingen voor die niet echt nieuw zijn”, vertelt De Groot. ,,Er is veel overlap tussen de Delftse speerpunten en de technologische ontwikkelingen die in de literatuur te vinden zijn. En dat is maar goed ook, want dat betekent dat we in Delft op de goede weg zijn.”

Maar collegevoorzitter De Voogd stelde vorige week in het voorlichtingskatern van Delta dat de TU onderzoek doet op teveel terreinen met te weinig middelen. Als de TU tot de wetenschappelijk top van de wereld wil gaan behoren, moeten faculteiten ingrijpende keuzes maken. Volgens De Voogd moeten ze bepalen welk onderzoek zij willen versterken en waarop ze willen bezuinigen.

Het rapport van de Artd biedt bewust geen direct antwoord op de vraag wat de belangrijke kennisgebieden zijn die de TU moet koesteren of ontwikkelen, stelt voormalig Artd-voorzitter prof.dr. Patrick Dewilde in de aanbiedingsbrief bij het rapport. ,,Dat zou onvoorzichtig of zelfs onverantwoord zijn gezien de sterk wisselende behoefte aan kennis in de moderne beoefening van technologie.”

,,Ons advies is geen reorganisatievoorstel voor de TU. Faculteiten moeten zelf bepalen wat ze willen versterken. Onderzoekers moeten zelf het initiatief nemen om nieuwe uitdagingen en onderwerpen aan te dragen en daar met zijn allen voor te gaan”, vertelt Dewilde. ,,Als je onderzoek beoordeelt op de wetenschappelijk-technologische uitdagingen en het maatschappelijk belang kan de neiging ontstaan om dit te toetsen aan de waan van de dag. Het is daarom beter om niet te veel top-down te sturen.”

De Groot: ,,Faculteiten moeten vooral laten zien hoe goed hun technologieportfolio klopt met hun basisdisciplinesportfolio. In de basisdisciplines moeten we alleen pilaren bewaren waar een toepassing op rust. We moeten kiezen voor veelbelovende ontwikkelingen waar je met weinig inspanning veel resultaten kunt bereiken. En dat kan alleen door onderzoek te doen in technologieën waar je de goede basisdisciplines voor in huis hebt.” Met basisdisciplines doelt hij hierbij niet alleen op wis-, natuur- en scheikunde, maar ook technologische basiswetenschappen als bijvoorbeeld materiaalkunde, ontwerpkunde, ict en het simuleren en analyseren van complexe systemen met computermodellen.

Kalkoen

Als je niet van boven af sturing geeft, hoe stimuleer je dan de veranderingen die De Voogd voorstelt? Moeten het konijn en de kalkoen dan onderling gaan uitvechten wie er met Kerst geserveerd wordt? ,,Je hebt er niets aan om mensen in de stress te duwen door van bovenaf voor te stellen om groepen op te heffen”, stelt Artd-voorzitter De Groot. Hij en Dewilde adviseren de faculteiten daaromom vooral ‘natuurlijke veranderingsmomenten’ aan te grijpen, bijvoorbeeld de benoeming van een nieuwe hoogleraar. Er gaan veel hoogleraren met pensioen de komende jaren, een uitstekende gelegenheid om coryfeeën met andere specialisaties binnen te halen. ,,Je moet een dynamisch klimaat creëren waarin mensen enthousiast raken over iets nieuws, net zoals bij veel diocs is gebeurd”, vertelt Dewilde. ,,Mensen kunnen best veranderen, als je daar het goede klimaat voor creëert, een klimaat waarin mensen niet primair hun eigen winkeltje verdedigen.”

Is klimaat niet een vaag begrip? Dewilde: ,,Voor mij niet. In de managementliteratuur wordt het gezien als een belangrijke sleutel voor het goed functioneren van bedrijven.”

Heeft u tips voor decanen? ,,Je moet met elkaar communiceren en een gezamenlijk doel hebben waar je voor gaat. Daar moet je geen hiërarchische structuur voor hebben”, stelt Dewilde. ,,Onderzoekers moeten vertrouwen hebben in hun leidinggevende en niet het idee hebben dat ze altijd op hun woorden moeten passen”, vertelt De Groot.

Wat het college wel zou moeten doen is het allocatiemodel veranderen. Dit model waarmee de TU intern haar geld verdeelt, stimuleert nu alleen de productie van veel wetenschappelijke artikelen en bekijkt niet of die artikelen ook de reputatie van de TU ten goede komen. Onderzoeksresultaten zouden ook beoordeeld moeten worden op de bijdrage aan de missie en verantwoordelijkheid van de TU, als het aan de Artd ligt.