Lijstjes

br />
Bramstaglopers – Kapucijners.

Raasdonders – Kapucijners met vet, doorbakken spek of gerookt spek met gebakken aardappelen en zuur.

Rotmok – Rijst met hachee of een stoofpot van restjes vlees.

Kaaps duifje – Scheepsbeschuit, geweekt in water en belegd met een stuk spek.

Schootan – Borrel, over het algemeen jenever. Wordt geschonken bij speciale gelegenheden zoals na het aan een zeemansgraf toevertrouwen van een opvarende. De term leeft eigenlijk alleen voort in het onsterfelijke lied ‘Ketelbinkie’ (Anton Beuving en Jan Vogel): ,,De man een extra mokkie schootan, en ’t ouwe mens een telegram; dat was het einde van een zeeman, die straatjongen uit Rotterdam…” Bezaansschootan is een extra borrel als beloning voor zwaar werk.

Oorlam – Landrottenterm voor schootan (zie aldaar). Men dient te spreken over het oorlam en niet over de oorlam. Tot 1905 kregen korporaals en matrozen van de marine gratis een dagelijkse oorlam. Het woord zou stammen uit het Maleis, van orang lama, oftewel ‘oudgediende’.

Fluit nooit aan boord

Tips om te overleven

Zet geen voet aan boord van een schip waarvan de naam veranderd is.

Wees voorzichtig op een schip waarvan de naam op een A eindigt.

Zet eerst je rechtervoet aan boord.

Naar een schip wijzen roept het boze oog op.

Het brengt onheil wanneer een schip wordt nagekeken tot het uit het zicht verdwenen is.

Gooi een schip een paar oude schoenen achterna en het zal een voorspoedige reis krijgen.

Bemanningen van verschillende schepen mogen elkaar niets lenen . Is het onvermijdelijk, dan moet het geleende een beetje beschadigd worden teruggegeven.

Fluit nooit aan boord. Het roept storm op.

De boot zinkt toch

De tien beste scheepsfilms

1. The Hunt For Red October – Sean Connery in zijn coolste rol sinds James Bond.

2. The Perfect Storm – Geweldige film over werkelijk héél hoge golven. Nood en heroïek, spannend.

3. Das Boot – Duitse trots tot zinken gebracht. Kun je niet vaak genoeg zien.

4. Titanic – Kate en Leonardo laten ons huilen, trillen, echte liefde zien, hopen, maar die boot zinkt toch.

5. Pearl Harbour – Zeer grote film over bombardementen op Amerikaanse schepen.

6. Yellow Submarine – Beatles gek geworden? Integendeel, geniaal. En de boot zinkt niet.

7. Yellowbeard – Monty Pythons eerste grote piratenfilm. Bekijk vooral John Cleeses blindemans moordpartij.

8. Eric the Viking – Tweede Monty Python-piratenfilm. Historisch zeer accuraat, doch knotsgek.

9. True Blue – Over legendarische roeirace tussen Oxford en Cambridge. Wie wint is geheim.

10. Speed 2 – Keanu kwam niet eens opdagen voor deze façade met een te langzame boot.

I am sailing…

De tien grootste boothits

1. Sittin’ On The Dock Of The Bay % Otis Redding. Chilling, relaxing, maxin’, niet in een bubbelbad, maar aan het eind van de pier.

2. Theme to The Love Boat. Denk aan de glimlach van alle crewmembers; Captain Stubing, Isaac en Julie (Ooooh!).

3. Das Boot % U96. Legendarische techno U-boot-Soundtrack Maxisingle. Jetzt im Laden in Aussverkauf, nur zwei Euro!

4. Yellow Submarine % The Beatles . Gekke, doch geniale onderzeebootballade.

5. The Bananaboat Song % Harry Belafonte. Over een vrouw op een bananenboot.

6. The Riverboat Song % Ocean Colour Scene. Aanstekelijk gitaarrif, over een rivierboot met gave mensen erop.

7. I am Sailing % Rod Stewart. Ultiem matrozenlied. Wind, regen, kou, heroïek. Sterk spul, die Rod Stewart.

8. Was ik maar je radiografisch bestuurbare zeilboot % Brigitte Kaandorp. Zeer grappig liedje over een niet over land bereikbare liefde. Heerlijk vals, ook.

9. Berend Botje % Ging uit varen, met zijn bootje naar Zuid Laren… Iedereen!!!

10. Sailing Home % Piet Veerman. Absolute troep van tweederangs geblondeerde en gepermanente palingrocker.

Tot het laatste oordeel

Vijf beroemde spookschepen

De Vliegende Hollander – ,,God of de Duivel de Kaap vaar ik om, al moet ik varen tot het laatste oordeel!” Dat had kapitein Van der Decken uit Terneuzen beter niet kunnen zeggen. De Vliegende Hollander rondde de Kaap niet, maar werd tot in lengte der dagen waargenomen. Nog in 1939 bezwoer een groep van tientallen badgasten in Zuid-Afrika het beroemde spookschip te hebben gezien.

De Mary Celeste % In december 1872 werd dit scheepje aangetroffen in de Atlantische Oceaan.Zónder de elf opvarenden. Wat er precies was gebeurd is nog steeds een mysterie: het eten stond onaangeroerd op tafel, en afgezien van een kleine beschadiging aan de voorplecht vertoonde het schip geen schade.

Lady Luvibond % Op 13 februari 1748 werd dit schip bij de Britse eilanden verzwolgen door de zee na een bloedstollend drama: de stuurman was, doorgedraaid van liefdeszeer, aan het moorden geslagen. Sindsdien zien zeelieden de schoener geregeld langskomen: in elk geval om de vijftig jaar duikt ze op.

De U-116 % Wel eens een antieke duikboot gezien op de Noordzee? Eentje met een glazig kijkende Duitse officier op de voorplecht? Dat moet dan de U-116 zijn geweest. Deze onderzeeër verdween in de Eerste Wereldoorlog voorgoed onder water na kennismaking met een torpedo.

De Queen Elizabeth % Hotelschip dat model zou hebben gestaan voor The Shining. In het zwembad trekt soms een ouderwets geklede vrouw baantjes en de deur van een kamer waar ooit iemand levend verbrandde voelt soms warm aan.

Alle hens aan dek

Scheepsrestanten in de taal

Voor pampus liggen – Pampus was een zandbank voor Amsterdam waar koopvaardijschepen voor anker gingen in afwachting van het binnengaan van de haven

Op de valreep – Wie zich daar bevindt, staat op het punt het schip te verlaten: de valreep is namelijk een geïmproviseerd soort touwladder om van boord te komen

Onder zeil gaan % Bij gebrek aan kajuitruimte sliepen matrozen en sjouwers vaak aan dek. Het kon dan geen kwaad een zeil als deken te gebruiken.

Kielhalen % Een vervelende straf voor muiters en ander gespuis. De persoon in kwestie werd vastgebonden en een paar keer onder het schip door getrokken.

Bakzeil halen % Wie bakzeil haalt, zet zijn zeilen zó dat de wind er van voren in komt, zodat het schip stil ligt of achteruit gaat.

Aan lager wal raken % Scheepvaarttaal voor de oever waar de wind op staat. Van de lagerwal viel dus nauwelijks weg te komen.

Voor schut staan % Een schut is de deur van een dam of sluis; inderdaad een plek waar men voor lul staat.

Schoon schip maken % Beloofde meestal niet veel goeds. Het dek werd leeggemaakt bij storm, of anders wel tijdens de storm: berucht zijn de slaggolven die het dek schoonspoelden.

Het over een andere boeg gooien % Een ‘andere boeg’ is een boeg die in een andere richting wijst. Dit betekent dus: de koers wijzigen.

Zijn schepen achter zich verbranden % Populaire krijgstactiek die vooral door piraten en kapers werd toegepast. De schepen werden verbrand om ongemotiveerde strijders op te jutten: óf een ander schip veroveren, óf sterven.

.aut Samenstelling: Niels Eernink, Maarten Keulemans, Sjaak Priester

De inwendige zeeman

Eten en drinken aan boord

Gortschaften – Zeemanstaal voor ontbijten.

Jan-in-de-zak, loerd – Soort pannenkoek.

Bramstaglopers – Kapucijners.

Raasdonders – Kapucijners met vet, doorbakken spek of gerookt spek met gebakken aardappelen en zuur.

Rotmok – Rijst met hachee of een stoofpot van restjes vlees.

Kaaps duifje – Scheepsbeschuit, geweekt in water en belegd met een stuk spek.

Schootan – Borrel, over het algemeen jenever. Wordt geschonken bij speciale gelegenheden zoals na het aan een zeemansgraf toevertrouwen van een opvarende. De term leeft eigenlijk alleen voort in het onsterfelijke lied ‘Ketelbinkie’ (Anton Beuving en Jan Vogel): ,,De man een extra mokkie schootan, en ’t ouwe mens een telegram; dat was het einde van een zeeman, die straatjongen uit Rotterdam…” Bezaansschootan is een extra borrel als beloning voor zwaar werk.

Oorlam – Landrottenterm voor schootan (zie aldaar). Men dient te spreken over het oorlam en niet over de oorlam. Tot 1905 kregen korporaals en matrozen van de marine gratis een dagelijkse oorlam. Het woord zou stammen uit het Maleis, van orang lama, oftewel ‘oudgediende’.

Fluit nooit aan boord

Tips om te overleven

Zet geen voet aan boord van een schip waarvan de naam veranderd is.

Wees voorzichtig op een schip waarvan de naam op een A eindigt.

Zet eerst je rechtervoet aan boord.

Naar een schip wijzen roept het boze oog op.

Het brengt onheil wanneer een schip wordt nagekeken tot het uit het zicht verdwenen is.

Gooi een schip een paar oude schoenen achterna en het zal een voorspoedige reis krijgen.

Bemanningen van verschillende schepen mogen elkaar niets lenen . Is het onvermijdelijk, dan moet het geleende een beetje beschadigd worden teruggegeven.

Fluit nooit aan boord. Het roept storm op.

De boot zinkt toch

De tien beste scheepsfilms

1. The Hunt For Red October – Sean Connery in zijn coolste rol sinds James Bond.

2. The Perfect Storm – Geweldige film over werkelijk héél hoge golven. Nood en heroïek, spannend.

3. Das Boot – Duitse trots tot zinken gebracht. Kun je niet vaak genoeg zien.

4. Titanic – Kate en Leonardo laten ons huilen, trillen, echte liefde zien, hopen, maar die boot zinkt toch.

5. Pearl Harbour – Zeer grote film over bombardementen op Amerikaanse schepen.

6. Yellow Submarine – Beatles gek geworden? Integendeel, geniaal. En de boot zinkt niet.

7. Yellowbeard – Monty Pythons eerste grote piratenfilm. Bekijk vooral John Cleeses blindemans moordpartij.

8. Eric the Viking – Tweede Monty Python-piratenfilm. Historisch zeer accuraat, doch knotsgek.

9. True Blue – Over legendarische roeirace tussen Oxford en Cambridge. Wie wint is geheim.

10. Speed 2 – Keanu kwam niet eens opdagen voor deze façade met een te langzame boot.

I am sailing…

De tien grootste boothits

1. Sittin’ On The Dock Of The Bay % Otis Redding. Chilling, relaxing, maxin’, niet in een bubbelbad, maar aan het eind van de pier.

2. Theme to The Love Boat. Denk aan de glimlach van alle crewmembers; Captain Stubing, Isaac en Julie (Ooooh!).

3. Das Boot % U96. Legendarische techno U-boot-Soundtrack Maxisingle. Jetzt im Laden in Aussverkauf, nur zwei Euro!

4. Yellow Submarine % The Beatles . Gekke, doch geniale onderzeebootballade.

5. The Bananaboat Song % Harry Belafonte. Over een vrouw op een bananenboot.

6. The Riverboat Song % Ocean Colour Scene. Aanstekelijk gitaarrif, over een rivierboot met gave mensen erop.

7. I am Sailing % Rod Stewart. Ultiem matrozenlied. Wind, regen, kou, heroïek. Sterk spul, die Rod Stewart.

8. Was ik maar je radiografisch bestuurbare zeilboot % Brigitte Kaandorp. Zeer grappig liedje over een niet over land bereikbare liefde. Heerlijk vals, ook.

9. Berend Botje % Ging uit varen, met zijn bootje naar Zuid Laren… Iedereen!!!

10. Sailing Home % Piet Veerman. Absolute troep van tweederangs geblondeerde en gepermanente palingrocker.

Tot het laatste oordeel

Vijf beroemde spookschepen

De Vliegende Hollander – ,,God of de Duivel de Kaap vaar ik om, al moet ik varen tot het laatste oordeel!” Dat had kapitein Van der Decken uit Terneuzen beter niet kunnen zeggen. De Vliegende Hollander rondde de Kaap niet, maar werd tot in lengte der dagen waargenomen. Nog in 1939 bezwoer een groep van tientallen badgasten in Zuid-Afrika het beroemde spookschip te hebben gezien.

De Mary Celeste % In december 1872 werd dit scheepje aangetroffen in de Atlantische Oceaan.Zónder de elf opvarenden. Wat er precies was gebeurd is nog steeds een mysterie: het eten stond onaangeroerd op tafel, en afgezien van een kleine beschadiging aan de voorplecht vertoonde het schip geen schade.

Lady Luvibond % Op 13 februari 1748 werd dit schip bij de Britse eilanden verzwolgen door de zee na een bloedstollend drama: de stuurman was, doorgedraaid van liefdeszeer, aan het moorden geslagen. Sindsdien zien zeelieden de schoener geregeld langskomen: in elk geval om de vijftig jaar duikt ze op.

De U-116 % Wel eens een antieke duikboot gezien op de Noordzee? Eentje met een glazig kijkende Duitse officier op de voorplecht? Dat moet dan de U-116 zijn geweest. Deze onderzeeër verdween in de Eerste Wereldoorlog voorgoed onder water na kennismaking met een torpedo.

De Queen Elizabeth % Hotelschip dat model zou hebben gestaan voor The Shining. In het zwembad trekt soms een ouderwets geklede vrouw baantjes en de deur van een kamer waar ooit iemand levend verbrandde voelt soms warm aan.

Alle hens aan dek

Scheepsrestanten in de taal

Voor pampus liggen – Pampus was een zandbank voor Amsterdam waar koopvaardijschepen voor anker gingen in afwachting van het binnengaan van de haven

Op de valreep – Wie zich daar bevindt, staat op het punt het schip te verlaten: de valreep is namelijk een geïmproviseerd soort touwladder om van boord te komen

Onder zeil gaan % Bij gebrek aan kajuitruimte sliepen matrozen en sjouwers vaak aan dek. Het kon dan geen kwaad een zeil als deken te gebruiken.

Kielhalen % Een vervelende straf voor muiters en ander gespuis. De persoon in kwestie werd vastgebonden en een paar keer onder het schip door getrokken.

Bakzeil halen % Wie bakzeil haalt, zet zijn zeilen zó dat de wind er van voren in komt, zodat het schip stil ligt of achteruit gaat.

Aan lager wal raken % Scheepvaarttaal voor de oever waar de wind op staat. Van de lagerwal viel dus nauwelijks weg te komen.

Voor schut staan % Een schut is de deur van een dam of sluis; inderdaad een plek waar men voor lul staat.

Schoon schip maken % Beloofde meestal niet veel goeds. Het dek werd leeggemaakt bij storm, of anders wel tijdens de storm: berucht zijn de slaggolven die het dek schoonspoelden.

Het over een andere boeg gooien % Een ‘andere boeg’ is een boeg die in een andere richting wijst. Dit betekent dus: de koers wijzigen.

Zijn schepen achter zich verbranden % Populaire krijgstactiek die vooral door piraten en kapers werd toegepast. De schepen werden verbrand om ongemotiveerde strijders op te jutten: óf een ander schip veroveren, óf sterven.

.aut Samenstelling: Niels Eernink, Maarten Keulemans, Sjaak Priester