Ontstaan van tumoren beter in beeld

<![CDATA[

]]>Ir. Bart Vermolen heeft een beeldverwerkingsmethode
ontwikkeld voor de analyse van driedimensionale beelden van celkernen gemaakt
met fluorescentiemicroscopie. De techniek komt goed van pas voor
kankeronderzoek.

“Het Leids Universitair Medisch Centrum en het Kankerinstituut van
Manitoba in Canada gebruiken de methode al”, vertelt Vermolen, die vrijdag 13 februari
hoopt hij te promoveren bij Technische Natuurwetenschappen. De twee instituten
waren onderzoekspartners van Vermolen.

De techniek biedt met name perspectief voor het
bestuderen van telomeren. Dat zijn stukjes DNA aan de uiteinden van chromosomen.
Ze spelen een cruciale rol in de celdeling. Ze coderen nergens voor, maar
dienen als buffers. Wanneer een cel zich deelt, worden de chromosomen, nadat ze
zich verdubbeld hebben, telkens iets korter. Er gaat elke keer iets van de
uiteinden – de telomeren –af. Doordat er op de telomeren beknibbeld wordt en
niet op informatiedragend DNA blijven de chromosomen intact.

Maar er gaat wel eens iets mis met de celdeling
doordat telomeren samenklonteren. Dat kan leiden tot afwijkingen in de
chromosomen en uiteindelijk tot tumoren.

Met de techniek van Vermolen is het mogelijk om de
lengte van telomeren (ten opzichte van elkaar) te bepalen. Samenklonteringen
kunnen daardoor worden opgespoord.

“Telomeren zijn heel plakkerig”, aldus Vermolen. “In
tegenstelling tot de rest van het DNA bestaan ze uit enkelstrengs DNA. Daardoor
hechten ze gemakkelijk aan elkaar. Er zitten wel eiwitkapseltjes om de
telomeren heen om dat te voorkomen, maar als er iets mis is met die eiwitten,
dan gaan ze toch aan elkaar kleven.”

<![CDATA[

]]>

De winnaar van cryptogram 41 werd getrokken uit een stapel van dertig inzendingen. Rob Janse is winnaar geworden en kan de cadeaubon afhalen bij het secretariaat van de Communicatie & Marketing Groep, hoofdgebouw Zuidplantsoen, eerste verdieping.

Inzendingen van cryptogram 42 kunnen worden ingestuurd tot en met 18 februari. E-mail naar j.w.meewisse@wbmt.tudelft.nl of lever in bij de redactie. Onder de juiste oplossingen wordt een bon verloot ter waarde van _ 11,34.

Vermolen heeft een beeldverwerkingsmethode ontwikkeld voor de analyse van driedimensionale beelden van celkernen gemaakt met fluorescentiemicroscopie. De techniek komt goed van pas voor kankeronderzoek.

“Het Leids Universitair Medisch Centrum en het Kankerinstituut van Manitoba in Canada gebruiken de methode al”, vertelt Vermolen, die vrijdag 13 februari hoopt hij te promoveren bij Technische Natuurwetenschappen. De twee instituten waren onderzoekspartners van Vermolen.

De techniek biedt met name perspectief voor het bestuderen van telomeren. Dat zijn stukjes DNA aan de uiteinden van chromosomen. “Ze zijn te vergelijken met de beschermende plastic uiteindes van schoenveters”, zegt Vermolen. “Ze spelen een cruciale rol in de celdeling. Ze coderen nergens voor, maar dienen als buffers. Wanneer een cel deelt, worden de chromosomen, nadat ze zich verdubbeld hebben, telkens iets korter. Er gaat elke keer iets van de uiteinden – de telomeren –af. Doordat er op de telomeren beknibbeld wordt en niet op informatiedragend DNA blijven de chromosomen intact.”

Maar er gaat wel eens iets mis met de celdeling als telomeren samenklonteren. Dat kan leiden tot afwijkingen in de chromosomen en uiteindelijk tot tumoren.

Met de techniek van Vermolen is het mogelijk om de lengte van telomeren (ten opzichte van elkaar) te bepalen. Samenklonteringen kunnen daardoor worden opgespoord.

“Telomeren zijn heel plakkerig”, aldus Vermolen. “In tegenstelling tot de rest van het DNA bestaan ze uit enkelstrengs DNA. Daardoor hechten ze gemakkelijk aan elkaar. Er zitten wel eiwitkapseltjes om de telomeren heen om dat te voorkomen, maar als er iets mis is met die eiwitten, dan gaan ze toch aan elkaar kleven.”

<![CDATA[

]]>