Education

Meten aan de toekomst van het heelal

Op de basisschool kreeg ir. Marco Brinkman lts-advies. Na vele studieomzwervingen kwam hij terecht op de faculteit Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek. Vijftien jaar later heeft hij het bloeiende bedrijf Airborne Composites onder zijn hoede, dat technologisch baanbrekend werk verricht.

In een enorme fabriekshal, die eerst door vliegtuigbouwer Fokker werd gebruikt, staat de trots van Marco Brinkman. Stukje voor stukje zijn de 24 taartpunten van zijn grote schotelantenne, met een diameter van tien meter, de afgelopen negen maanden in elkaar geschoven. “Hij bestaat volledig uit composietmateriaal. Dat is uniek”, zegt Brinkman enthousiast.

Binnenkort trotseert de schotel het barre Zuidpoolse weer. Tot min 65 graden Celsius en bij windstoten van 35 meter per seconde mag de schotel dan geen kik geven.

De schotelantenne van aluminium en koolstofvezel is gebouwd voor een radiotelescoop op de Zuidpool, een samenwerkingsproject van verschillende Amerikaanse universiteiten en het Smithsonian Astrophysical Oservatory. Volgende week wordt de antenne naar Amerika gevlogen, in november worden schotel en telescoop op de Zuidpool opgebouwd.

Niet alleen de afmetingen en prestaties van de schotel zijn imposant. Ook de ‘grote vragen’ waarop het Amerikaanse onderzoek een antwoord hoopt te vinden zijn indrukwekkend. De 244 ton zware telescoop zal metingen aan het heelal verrichten. Onderzoekers hopen zo meer kennis te vergaren over het ontstaan en de toekomst van het heelal. “Al jaren houden die vragen me bezig”, zegt Brinkman. “Toen ik nog student was, kon ik er alleen maar van dromen dat ik bij zo’n groot onderzoek betrokken zou zijn.”

Dat Brinkman een bedrijf met 61 mensen zou runnen leek lange tijd een utopie. Op de basisschool kreeg hij lts-advies. Hij besloot naar de mavo te gaan en daarna de mts te volgen. Brinkman legde een lange weg af voordat hij, na ook nog de hts te hebben gevolgd, door de schuifdeuren van Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek stapte.

Omdat hij zoveel tijd had verloren, had Brinkman haast in Delft. “Ik voelde dat het een race tegen de klok was om niet heel oud te zijn bij mijn afstuderen. Ik heb er geen enthousiast verenigingsleven op na gehouden. Ik heb vijf jaar lang vooral hard gewerkt in Delft.”
Mavo-klantje

De bekroning van zijn inspanningen kwam in zijn vierde studiejaar. Brinkman mocht stage lopen in het composietenlaboratorium van topuniversiteit Stanford in de Verenigde Staten. “Dat was een eye-opener”, zegt Brinkman. “Het onderzoek aan de universiteit zat heel dicht tegen het bedrijfsleven aan. En er werden daar zoveel nieuwe dingen gemaakt, dat was fantastisch om te zien. Je kunt zoveel dingen maken met kunststoffen en vaak zijn ze beter dan de materialen waarvan ze nu worden gemaakt. En ik zag daar dat als je keihard werkt, je echt iets kunt bereiken. Vaak dacht ik: als mavo-klantje zit ik hier wel mooi onderzoek te doen aan een topuniversiteit.”

Seize the day, galmde het nog door Brinkmans hoofd toen hij terug kwam in Nederland. Samen met studievriend Arno van Mourik stortte hij zich op hun afstudeeronderwerp: een lichtgewicht vliegende catamaran met vleugelzeil. “We pasten vliegtuigtechnologie toe op het water en dat vonden we ontzettend leuk”, zegt de fervente windzeiler. Maar de catamaran met vleugelzeil was geen lang leven beschoren. Ondanks succesvolle tests van de twee vrienden, was er geen markt voor. “Op het IJsselmeer hebben we regelmatig gezeild met een prototype. Geweldig, we scheerden net boven het water en slalomden supersnel tussen alle plezierbootjes door. Eigenlijk was het levensgevaarlijk. Door het zeil gingen we twee keer zo hard als de wind.”

Brinkman had de smaak te pakken. “We hadden die catamaran zelf helemaal berekend, ontworpen en gebouwd. Het hele proces konden we volgen, dat sprak me ontzettend aan.” Brinkman en Van Mourik besloten, nog voordat ze goed en wel waren afgestudeerd, om een eigen bedrijf te beginnen dat gespecialiseerd is in vezelversterkte kunststoffen. Brinkman: “De denkwijze vanuit de vliegtuigbouw, om iets met een lichtgewichtconstructie toch stevig te maken, wilden we toepassen op uiteenlopende producten.”

Hoe uiteenlopend de composieten producten tien jaar later zijn, leert een kleine rondgang door de fabriekshal van Airborne Composites. Het bedrijf maakt van alles. Van een luxe, exclusieve designkoffer tot de bolide van de nieuwe Nederlandse ambulances. In de fabriekshal staan de producten gebroederlijk naast elkaar. “De chique koffers zijn bijna onbetaalbaar”, zegt Brinkman. “Die maken we voor mensen die teveel geld hebben en niet met dezelfde koffer als hun buurman over straat willen. Maar de rest van wat we maken is eigenlijk heel industrieel.”
Ambulance

De ambulance noemt Brinkman als voorbeeld. “Er rijden nu vijftig kunststoffen ambulances rond in Nederland. Ze zijn beter, goedkoper en lichter door composietmateriaal dan de oude. Kunststof kan staal prima vervangen.” Voor de Nederlandse marine ontwikkelt Airborne Composites speciale kunststofschroeven. “Nu worden schroeven altijd van brons gemaakt”, zegt Brinkman. “Maar voor de mijnendienst is het in verband met magnetisme beter om de schroeven van kunststof te maken. Tien jaar geleden was dat ondenkbaar. Dat maakt het zo leuk om met kunststof te werken, het is verrassend wat je er allemaal mee kunt.”

In het begin moest hij praten als Brugman om bepaalde producten te maken van kunststof. Als een soort ambassadeur van het materiaal. “Nu kunnen we laten zien dat een vliegtuig bijna helemaal van kunststof gebouwd wordt en bewijzen hoe sterk en zeker het materiaal is. Het kan hoogbelast worden en een kritieke dragende constructie zijn, zoals de schotel die we hebben gebouwd. Maar we moeten niet alles van kunststof willen maken. Een tafel of een stoel van composiet maken is onzin bijvoorbeeld, dan betaal je de hoofdprijs terwijl dat niet hoeft.”

Sinds de oprichting van het bedrijf is het Brinkmans taak om nieuwe klanten binnen te halen. “En juist daarvoor heb ik heel veel aan mijn opleiding. Van a tot z weet ik wat er gebeurt binnen het bedrijf. Die technische rugzak koester ik. Mensen komen vaak met risicovolle opdrachten naar ons toe, waar veel van af hangt. Dan willen ze zeker weten dat het werkt, en ze vertrouwen je eerder als ze weten dat je een technische opleiding hebt gehad en het goed kunt uitleggen.”

Een van de grootste opdrachtgevers die Brinkman binnenhaalde, was de composietschotel. Maar helemaal afscheid hoeft Brinkman daar niet van te nemen. Hij haalde een order binnen voor nog eens vijfentwintig schotels. “Die komen in Zuid-Amerika op vijfduizend meter hoogte te staan. Daar kun je amper ademen. Dat ik met deze grote opdrachten bezig ben, vind ik geweldig. Ik help mee met onderzoek naar de grote vragen over het heelal. Wij worden nu door studenten van de TU gebeld, of ze stage bij ons mogen lopen. Dan hoor ik ze hetzelfde zeggen als ik vroeger. Voor mij is daarmee de cirkel rond.”

Naam: Ir. Marco Brinkman

Leeftijd: 36 jaar

Woonplaats: Den Haag

Verliefd/verloofd/getrouwd: Getrouwd

Studie: Luchtvaart- en ruimtevaarttechniek

Afgestudeerd: 1995

Afstudeeronderwerp: Ontwerp en bouw prototype van vliegende catamaran met vleugelzeil

Loopbaan: In 1995 richtte Brinkman samen met zijn studievriend Arno van Mourik Airborne Composites op. Het bedrijf specialiseert zich in het toepassen van composieten. Deze week levert het bedrijf hun pronkstuk, een composietschotel voor een radiotelescoop op de Zuidpool.

(Foto’s: Sam Rentmeester/FMAX)

In een enorme fabriekshal, die eerst door vliegtuigbouwer Fokker werd gebruikt, staat de trots van Marco Brinkman. Stukje voor stukje zijn de 24 taartpunten van zijn grote schotelantenne, met een diameter van tien meter, de afgelopen negen maanden in elkaar geschoven. “Hij bestaat volledig uit composietmateriaal. Dat is uniek”, zegt Brinkman enthousiast.

Binnenkort trotseert de schotel het barre Zuidpoolse weer. Tot min 65 graden Celsius en bij windstoten van 35 meter per seconde mag de schotel dan geen kik geven.

De schotelantenne van aluminium en koolstofvezel is gebouwd voor een radiotelescoop op de Zuidpool, een samenwerkingsproject van verschillende Amerikaanse universiteiten en het Smithsonian Astrophysical Oservatory. Volgende week wordt de antenne naar Amerika gevlogen, in november worden schotel en telescoop op de Zuidpool opgebouwd.

Niet alleen de afmetingen en prestaties van de schotel zijn imposant. Ook de ‘grote vragen’ waarop het Amerikaanse onderzoek een antwoord hoopt te vinden zijn indrukwekkend. De 244 ton zware telescoop zal metingen aan het heelal verrichten. Onderzoekers hopen zo meer kennis te vergaren over het ontstaan en de toekomst van het heelal. “Al jaren houden die vragen me bezig”, zegt Brinkman. “Toen ik nog student was, kon ik er alleen maar van dromen dat ik bij zo’n groot onderzoek betrokken zou zijn.”

Dat Brinkman een bedrijf met 61 mensen zou runnen leek lange tijd een utopie. Op de basisschool kreeg hij lts-advies. Hij besloot naar de mavo te gaan en daarna de mts te volgen. Brinkman legde een lange weg af voordat hij, na ook nog de hts te hebben gevolgd, door de schuifdeuren van Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek stapte.

Omdat hij zoveel tijd had verloren, had Brinkman haast in Delft. “Ik voelde dat het een race tegen de klok was om niet heel oud te zijn bij mijn afstuderen. Ik heb er geen enthousiast verenigingsleven op na gehouden. Ik heb vijf jaar lang vooral hard gewerkt in Delft.”
Mavo-klantje

De bekroning van zijn inspanningen kwam in zijn vierde studiejaar. Brinkman mocht stage lopen in het composietenlaboratorium van topuniversiteit Stanford in de Verenigde Staten. “Dat was een eye-opener”, zegt Brinkman. “Het onderzoek aan de universiteit zat heel dicht tegen het bedrijfsleven aan. En er werden daar zoveel nieuwe dingen gemaakt, dat was fantastisch om te zien. Je kunt zoveel dingen maken met kunststoffen en vaak zijn ze beter dan de materialen waarvan ze nu worden gemaakt. En ik zag daar dat als je keihard werkt, je echt iets kunt bereiken. Vaak dacht ik: als mavo-klantje zit ik hier wel mooi onderzoek te doen aan een topuniversiteit.”

Seize the day, galmde het nog door Brinkmans hoofd toen hij terug kwam in Nederland. Samen met studievriend Arno van Mourik stortte hij zich op hun afstudeeronderwerp: een lichtgewicht vliegende catamaran met vleugelzeil. “We pasten vliegtuigtechnologie toe op het water en dat vonden we ontzettend leuk”, zegt de fervente windzeiler. Maar de catamaran met vleugelzeil was geen lang leven beschoren. Ondanks succesvolle tests van de twee vrienden, was er geen markt voor. “Op het IJsselmeer hebben we regelmatig gezeild met een prototype. Geweldig, we scheerden net boven het water en slalomden supersnel tussen alle plezierbootjes door. Eigenlijk was het levensgevaarlijk. Door het zeil gingen we twee keer zo hard als de wind.”

Brinkman had de smaak te pakken. “We hadden die catamaran zelf helemaal berekend, ontworpen en gebouwd. Het hele proces konden we volgen, dat sprak me ontzettend aan.” Brinkman en Van Mourik besloten, nog voordat ze goed en wel waren afgestudeerd, om een eigen bedrijf te beginnen dat gespecialiseerd is in vezelversterkte kunststoffen. Brinkman: “De denkwijze vanuit de vliegtuigbouw, om iets met een lichtgewichtconstructie toch stevig te maken, wilden we toepassen op uiteenlopende producten.”

Hoe uiteenlopend de composieten producten tien jaar later zijn, leert een kleine rondgang door de fabriekshal van Airborne Composites. Het bedrijf maakt van alles. Van een luxe, exclusieve designkoffer tot de bolide van de nieuwe Nederlandse ambulances. In de fabriekshal staan de producten gebroederlijk naast elkaar. “De chique koffers zijn bijna onbetaalbaar”, zegt Brinkman. “Die maken we voor mensen die teveel geld hebben en niet met dezelfde koffer als hun buurman over straat willen. Maar de rest van wat we maken is eigenlijk heel industrieel.”
Ambulance

De ambulance noemt Brinkman als voorbeeld. “Er rijden nu vijftig kunststoffen ambulances rond in Nederland. Ze zijn beter, goedkoper en lichter door composietmateriaal dan de oude. Kunststof kan staal prima vervangen.” Voor de Nederlandse marine ontwikkelt Airborne Composites speciale kunststofschroeven. “Nu worden schroeven altijd van brons gemaakt”, zegt Brinkman. “Maar voor de mijnendienst is het in verband met magnetisme beter om de schroeven van kunststof te maken. Tien jaar geleden was dat ondenkbaar. Dat maakt het zo leuk om met kunststof te werken, het is verrassend wat je er allemaal mee kunt.”

In het begin moest hij praten als Brugman om bepaalde producten te maken van kunststof. Als een soort ambassadeur van het materiaal. “Nu kunnen we laten zien dat een vliegtuig bijna helemaal van kunststof gebouwd wordt en bewijzen hoe sterk en zeker het materiaal is. Het kan hoogbelast worden en een kritieke dragende constructie zijn, zoals de schotel die we hebben gebouwd. Maar we moeten niet alles van kunststof willen maken. Een tafel of een stoel van composiet maken is onzin bijvoorbeeld, dan betaal je de hoofdprijs terwijl dat niet hoeft.”

Sinds de oprichting van het bedrijf is het Brinkmans taak om nieuwe klanten binnen te halen. “En juist daarvoor heb ik heel veel aan mijn opleiding. Van a tot z weet ik wat er gebeurt binnen het bedrijf. Die technische rugzak koester ik. Mensen komen vaak met risicovolle opdrachten naar ons toe, waar veel van af hangt. Dan willen ze zeker weten dat het werkt, en ze vertrouwen je eerder als ze weten dat je een technische opleiding hebt gehad en het goed kunt uitleggen.”

Een van de grootste opdrachtgevers die Brinkman binnenhaalde, was de composietschotel. Maar helemaal afscheid hoeft Brinkman daar niet van te nemen. Hij haalde een order binnen voor nog eens vijfentwintig schotels. “Die komen in Zuid-Amerika op vijfduizend meter hoogte te staan. Daar kun je amper ademen. Dat ik met deze grote opdrachten bezig ben, vind ik geweldig. Ik help mee met onderzoek naar de grote vragen over het heelal. Wij worden nu door studenten van de TU gebeld, of ze stage bij ons mogen lopen. Dan hoor ik ze hetzelfde zeggen als ik vroeger. Voor mij is daarmee de cirkel rond.”

Naam: Ir. Marco Brinkman

Leeftijd: 36 jaar

Woonplaats: Den Haag

Verliefd/verloofd/getrouwd: Getrouwd

Studie: Luchtvaart- en ruimtevaarttechniek

Afgestudeerd: 1995

Afstudeeronderwerp: Ontwerp en bouw prototype van vliegende catamaran met vleugelzeil

Loopbaan: In 1995 richtte Brinkman samen met zijn studievriend Arno van Mourik Airborne Composites op. Het bedrijf specialiseert zich in het toepassen van composieten. Deze week levert het bedrijf hun pronkstuk, een composietschotel voor een radiotelescoop op de Zuidpool.

(Foto’s: Sam Rentmeester/FMAX)

Editor Redactie

Do you have a question or comment about this article?

delta@tudelft.nl

Comments are closed.