Ik heb veel zelf moeten bedenken

Verschillende lokale kranten, Twee Vandaag en het Radio 1 Journaal. Ook na haar afscheid van het Delftse college is het niet rustig rond Astrid Janssen. Nog steeds werkt haar label ‘jongste wethouder van Nederland’ aanzuigend op journalisten. Al is ze wel selectiever geworden in haar media-exposure. ,,Toen ik aantrad, was het allemaal nog veel erger. In het begin zei ik overal ja tegen. Maar al die interviews zijn best zwaar. Je moet toch elke keer met een goed verhaal komen.”

Haar sterke punt lijkt haar ‘gewoonheid’. Het wethouderschap heeft haar geen kapsones gegeven, verzekeren vriend en vijand. Ook haar taalgebruik lijkt nog niet geïnfecteerd door het ambtelijk-politieke jargon. ,,Ik heb wel veel geleerd, maar ik ben niet veranderd.” Hoogstens is ze wat meer gehard in het politieke spel. Beter bestand tegen kritiek. Vanaf het begin werden haar nieren geproefd. ,,Voor ik iets gedaan had, kreeg ik al een lading over me heen. Dat heeft iets onrechtvaardigs, maar ik heb er wel van geleerd met kritiek om te gaan.” De oppositie sprak van de Mickey Mouse-variant toen PvdA, D66 en GroenLinks toenadering tot studentenpartij Stip zochten om een meerderheid te krijgen – en bereidden haar een warm welkom. ,,In juni, twee maanden na mijn aantreden, kreeg ik al een interpellatiedebat over me heen. Een zwaar middel, en in dit geval volslagen overtrokken. En alleen omdat de oude wethouder van cultuur vond dat het African Music Festival niet uit het DHC-stadion had mogen vertrekken.” Leuk was het niet altijd. ,,Ik ben ooit ‘een ramp voor de stad’ genoemd. Op zo’n moment gaat het licht wel even uit.” Tegenwoordig kan ze het aan. ,,Ik ben nu weerbaarder. Laatst noemde de burgemeester me zelfs al ‘kattig’.”

Effect

Binnen het college waren de omgangsvormen heel anders dan in de raad. ,,Ik heb nooit iets van scepsis geproefd, omdat ik zo veel jonger was. We gingen op voet van gelijkheid met elkaar om.” Van de goede onderlinge verhoudingen in het college getuigde ook wethouder Torenstra in Twee Vandaag. ,,Ik kon het goed met haar vinden. Ik hecht me nogal snel aan mensen, dus ik vind het jammer dat ze vertrekt.”

De laatste twee jaar waren niet al te rumoerig in de Delftse politiek. En dankzij de verkoop van het energiebedrijf EZH kon het college zelfs voor sinterklaas gaan spelen – en zo zijn populariteit vergroten.

Op haar eigen terrein – cultuur, jongerenbeleid en ict – heeft ze het nodige bereikt, vindt ze. ,,Van jongerenbeleid was voor mijeigenlijk geen sprake. Wat er voor jongeren gebeurde, werd achter het bureau bedacht en werkte vaak niet. Een hangplek creëren moet je bijvoorbeeld niet aan de politie of aan een jongerenwerker overlaten. Nu stimuleren we dat jongeren zelf met hun ideeën komen. Dat heeft effect. Laatst kregen we een maquette aangeboden voor de verbouwing van jongerencentrum Culture, die de jongeren zelf hadden gemaakt.”

,,Op cultureel gebied heb ik een nieuw evenementenbeleid in gang gezet, waarbij meer geld beschikbaar is. Een aantal musea heeft een nieuw beleidsplan gekregen. Museum Het Prinsenhof zal een andere uitstraling krijgen.”

In het evenementenbeleid beleefde ze ook een van haar hachelijkste momenten. Het grootscheepse millenniumfeest, met onder andere Bløf in het programma, bleek twee maanden van tevoren de begroting ruim te overschrijden. ,,Het college steunde mij in mijn beslissing om het toch door te zetten. De raadscommissie fakkelde dat besluit vervolgens helemaal af. Het mocht niet meer dan een ton kosten en anders moest het maar niet doorgaan. Ik wilde het besluit desondanks niet intrekken, anders zou ik weer van onbehoorlijk bestuur beschuldigd kunnen worden. Maar als het feest dan mislukt, ben je goed zuur.”

Gelukkig werd het millenniumfeest een succes. De afrekening is nog niet binnen, maar Janssen vermoedt niet dat de gemeente Delft zwaar zal moeten bijspringen.

Miste ze als wethouder niet het partijkader en de ideologie waar de andere coalitiepartners wel op kunnen terugvallen? ,,Dat valt wel mee. Soms vroeg ik me wel eens vertwijfeld af: hoe denken wij hier eigenlijk over? Ik heb inderdaad heel veel zelf moeten bedenken. Maar dat geeft je ook weer een grote vrijheid. Andere partijen hebben een duidelijker richtsnoer. Maar als je ziet wat ertussen links en rechts binnen de PvdA zit % dat is ook een wereld van verschil.”

Dronken

De partij kan van haar wethouderschap profiteren, denkt ze. ,,De omloopsnelheid bij Stip is natuurlijk vrij groot. In 1994 was iedereen enthousiast en vond iedereen het raadswerk leuk, maar vier jaar later trad weer een hele nieuwe lichting aan. Dankzij de publiciteit over mijn wethoudersschap kunnen we aantrekkingskracht hebben op nieuwe mensen.”

Cv-jacht en carrièrezucht leken haar vreemd. Politici in spe die daar hun motivatie aan ontlenen, vallen volgens Janssen ook vrij snel door de mand. ,, De bovenste helft van onze lijst heeft meegewerkt bij de verkiezingen. Dat is al een drempel. In de gemeentepolitiek valt het meteen op als je alleen met je eigen promotie bezig bent.”

Helemaal afgekickt is Janssen nog niet. De eerste week van mei werkt ze opvolger Matthijs Mahler in. De komende maanden blijft ze als adviseur op de achtergrond actief. Heel langzaam gaan haar gedachten weer richting studie. ,,Ik ben nu een keer naar Civiel gefietst, dat was wel weer eens goed. Van mijn huisgenoten heb ik ‘Inleiding in de civiele techniek’ gekregen, om mijn geheugen weer op te frissen. Ik zal veel op moeten halen.”

En ze zal moeten wennen aan het studentenbestaan. Het strakke wethoudersregime % vier keer per week van ’s morgens negen tot ’s avonds elf, in het weekend stukken lezen % liet niet veel uitspattingen toe. ,,Ik kwam nog wel regelmatig op Jansbrug, dus ik heb nog wel voeling gehouden met het studentenleven. Ik heb bewondering gekregen voor wat studenten allemaal organiseren. Van de andere kant bekijk ik het studentenleven nu soms ook met de blik van de Delftse burger. Als ik op Koninginnedag al om 2 uur ’s middags dronken studenten over straat zie gaan, kan ik me voorstellen dat een Delftenaar zich daar zwaar aan ergert.”

Terugvallen in de anonimiteit lijkt haar ‘lekker’. ,,Zelf beslissen of je om tien uur of elf uur uit je bed rolt, daar verheug ik me op.”

Hoewel, zal ze anoniem kunnen blijven? ,,Ik vind de studentenpolitiek ook best interessant. De positie van de student in de universitaire politiek is lastig. Ik zou best mee willen denken hoe je er meer van maakt. De herkenbaarheid moet groter, zodat er ook meer studenten gaan stemmen.”

Verschillende lokale kranten, Twee Vandaag en het Radio 1 Journaal. Ook na haar afscheid van het Delftse college is het niet rustig rond Astrid Janssen. Nog steeds werkt haar label ‘jongste wethouder van Nederland’ aanzuigend op journalisten. Al is ze wel selectiever geworden in haar media-exposure. ,,Toen ik aantrad, was het allemaal nog veel erger. In het begin zei ik overal ja tegen. Maar al die interviews zijn best zwaar. Je moet toch elke keer met een goed verhaal komen.”

Haar sterke punt lijkt haar ‘gewoonheid’. Het wethouderschap heeft haar geen kapsones gegeven, verzekeren vriend en vijand. Ook haar taalgebruik lijkt nog niet geïnfecteerd door het ambtelijk-politieke jargon. ,,Ik heb wel veel geleerd, maar ik ben niet veranderd.” Hoogstens is ze wat meer gehard in het politieke spel. Beter bestand tegen kritiek. Vanaf het begin werden haar nieren geproefd. ,,Voor ik iets gedaan had, kreeg ik al een lading over me heen. Dat heeft iets onrechtvaardigs, maar ik heb er wel van geleerd met kritiek om te gaan.” De oppositie sprak van de Mickey Mouse-variant toen PvdA, D66 en GroenLinks toenadering tot studentenpartij Stip zochten om een meerderheid te krijgen – en bereidden haar een warm welkom. ,,In juni, twee maanden na mijn aantreden, kreeg ik al een interpellatiedebat over me heen. Een zwaar middel, en in dit geval volslagen overtrokken. En alleen omdat de oude wethouder van cultuur vond dat het African Music Festival niet uit het DHC-stadion had mogen vertrekken.” Leuk was het niet altijd. ,,Ik ben ooit ‘een ramp voor de stad’ genoemd. Op zo’n moment gaat het licht wel even uit.” Tegenwoordig kan ze het aan. ,,Ik ben nu weerbaarder. Laatst noemde de burgemeester me zelfs al ‘kattig’.”

Effect

Binnen het college waren de omgangsvormen heel anders dan in de raad. ,,Ik heb nooit iets van scepsis geproefd, omdat ik zo veel jonger was. We gingen op voet van gelijkheid met elkaar om.” Van de goede onderlinge verhoudingen in het college getuigde ook wethouder Torenstra in Twee Vandaag. ,,Ik kon het goed met haar vinden. Ik hecht me nogal snel aan mensen, dus ik vind het jammer dat ze vertrekt.”

De laatste twee jaar waren niet al te rumoerig in de Delftse politiek. En dankzij de verkoop van het energiebedrijf EZH kon het college zelfs voor sinterklaas gaan spelen – en zo zijn populariteit vergroten.

Op haar eigen terrein – cultuur, jongerenbeleid en ict – heeft ze het nodige bereikt, vindt ze. ,,Van jongerenbeleid was voor mijeigenlijk geen sprake. Wat er voor jongeren gebeurde, werd achter het bureau bedacht en werkte vaak niet. Een hangplek creëren moet je bijvoorbeeld niet aan de politie of aan een jongerenwerker overlaten. Nu stimuleren we dat jongeren zelf met hun ideeën komen. Dat heeft effect. Laatst kregen we een maquette aangeboden voor de verbouwing van jongerencentrum Culture, die de jongeren zelf hadden gemaakt.”

,,Op cultureel gebied heb ik een nieuw evenementenbeleid in gang gezet, waarbij meer geld beschikbaar is. Een aantal musea heeft een nieuw beleidsplan gekregen. Museum Het Prinsenhof zal een andere uitstraling krijgen.”

In het evenementenbeleid beleefde ze ook een van haar hachelijkste momenten. Het grootscheepse millenniumfeest, met onder andere Bløf in het programma, bleek twee maanden van tevoren de begroting ruim te overschrijden. ,,Het college steunde mij in mijn beslissing om het toch door te zetten. De raadscommissie fakkelde dat besluit vervolgens helemaal af. Het mocht niet meer dan een ton kosten en anders moest het maar niet doorgaan. Ik wilde het besluit desondanks niet intrekken, anders zou ik weer van onbehoorlijk bestuur beschuldigd kunnen worden. Maar als het feest dan mislukt, ben je goed zuur.”

Gelukkig werd het millenniumfeest een succes. De afrekening is nog niet binnen, maar Janssen vermoedt niet dat de gemeente Delft zwaar zal moeten bijspringen.

Miste ze als wethouder niet het partijkader en de ideologie waar de andere coalitiepartners wel op kunnen terugvallen? ,,Dat valt wel mee. Soms vroeg ik me wel eens vertwijfeld af: hoe denken wij hier eigenlijk over? Ik heb inderdaad heel veel zelf moeten bedenken. Maar dat geeft je ook weer een grote vrijheid. Andere partijen hebben een duidelijker richtsnoer. Maar als je ziet wat ertussen links en rechts binnen de PvdA zit % dat is ook een wereld van verschil.”

Dronken

De partij kan van haar wethouderschap profiteren, denkt ze. ,,De omloopsnelheid bij Stip is natuurlijk vrij groot. In 1994 was iedereen enthousiast en vond iedereen het raadswerk leuk, maar vier jaar later trad weer een hele nieuwe lichting aan. Dankzij de publiciteit over mijn wethoudersschap kunnen we aantrekkingskracht hebben op nieuwe mensen.”

Cv-jacht en carrièrezucht leken haar vreemd. Politici in spe die daar hun motivatie aan ontlenen, vallen volgens Janssen ook vrij snel door de mand. ,, De bovenste helft van onze lijst heeft meegewerkt bij de verkiezingen. Dat is al een drempel. In de gemeentepolitiek valt het meteen op als je alleen met je eigen promotie bezig bent.”

Helemaal afgekickt is Janssen nog niet. De eerste week van mei werkt ze opvolger Matthijs Mahler in. De komende maanden blijft ze als adviseur op de achtergrond actief. Heel langzaam gaan haar gedachten weer richting studie. ,,Ik ben nu een keer naar Civiel gefietst, dat was wel weer eens goed. Van mijn huisgenoten heb ik ‘Inleiding in de civiele techniek’ gekregen, om mijn geheugen weer op te frissen. Ik zal veel op moeten halen.”

En ze zal moeten wennen aan het studentenbestaan. Het strakke wethoudersregime % vier keer per week van ’s morgens negen tot ’s avonds elf, in het weekend stukken lezen % liet niet veel uitspattingen toe. ,,Ik kwam nog wel regelmatig op Jansbrug, dus ik heb nog wel voeling gehouden met het studentenleven. Ik heb bewondering gekregen voor wat studenten allemaal organiseren. Van de andere kant bekijk ik het studentenleven nu soms ook met de blik van de Delftse burger. Als ik op Koninginnedag al om 2 uur ’s middags dronken studenten over straat zie gaan, kan ik me voorstellen dat een Delftenaar zich daar zwaar aan ergert.”

Terugvallen in de anonimiteit lijkt haar ‘lekker’. ,,Zelf beslissen of je om tien uur of elf uur uit je bed rolt, daar verheug ik me op.”

Hoewel, zal ze anoniem kunnen blijven? ,,Ik vind de studentenpolitiek ook best interessant. De positie van de student in de universitaire politiek is lastig. Ik zou best mee willen denken hoe je er meer van maakt. De herkenbaarheid moet groter, zodat er ook meer studenten gaan stemmen.”