Nijs wil duidelijkheid scheppen

De afgelopen tien jaar heeft drs. Annette Nijs MBA (40) voor Shell gewerkt. De zakenvrouw, ooit voorzitter van de Jovd, heeft als VVD-staatssecretaris in het kabinet-Balkenende het hoger onderwijs onder haar hoede. De wetten van het zakenleven past ze onverkort toe op onderwijs.

Dat was in Den Haag niet gebruikelijk. Tot haar verbazing werkt OC en W bijvoorbeeld nauwelijks met streefcijfers. ,,We moeten succesfactoren formuleren”, meent Nijs. ,,Wanneer is bijvoorbeeld de invoering van de bachelor-masterstructuur een succes? Ik wil zulke criteria vaststellen, liefst samen met de instellingen.”

Je kunt geen hoek van onderwijsland bedenken of Nijs denkt er zakelijk over. Er komt derhalve één bekostigingsstelsel voor het hele hoger onderwijs. Of het onderscheid tussen hbo en universiteiten geheel wegvalt? ,,Nee, universiteiten hebben natuurlijk een heel andere traditie waaruit ze kunnen putten”, aldus de staatssecretaris.

Het kabinet-Balkenende legt het hoger onderwijs een ‘efficiencykorting’ op van 143 miljoen euro. Nijs windt er geen doekjes om: ,,Ik noem het zelf gewoon bezuinigingen. Efficiencykorting suggereert dat de universiteiten niet efficiënt werken, en dat is te simplistisch.”

Al twintig jaar wordt er op onderwijs bezuinigd. Nijs: ,,Dat komt doordat er geen duidelijkheid is over wat de overheid wil, kan en moet betalen. Moet de overheid tweede en derde studies betalen? Moet zij meer betalen voor studenten uit het kunstvakonderwijs dan voor studenten techniek? Als iemand een bovenmodaal inkomen heeft, moet de overheid dan nog bijbetalen als hij gaat studeren? Over dat soort vragen wil ik duidelijkheid scheppen.”

Een soortgelijke vraag is natuurlijk hoeveel een student zelf moet bijdragen aan zijn studie. ,,Als je een goed inkomen verwerft dankzij je studie, dan kun je ook een deel van de studiekosten terugbetalen”, vindt Nijs. Zij wil de mogelijkheid van studietaks onderzoeken, waarbij de student na zijn afstuderen een deel van zijn beurs via de belasting terugbetaalt.

De nieuwe staatssecretaris wil de wildgroei aan opleidingen aanpakken. ,,Er is nu ongezonde concurrentie. Als iemand een succesvolle opleiding bedenkt, gaan anderen die meteen kopiëren. Er zijn nu bijvoorbeeld tien opleidingen psychologie. Dat kunnen er best vijf minder zijn. Als universiteiten zich op hun sterke punten richten, krijg je beter onderwijs en beter onderzoek.” (HOP)

De afgelopen tien jaar heeft drs. Annette Nijs MBA (40) voor Shell gewerkt. De zakenvrouw, ooit voorzitter van de Jovd, heeft als VVD-staatssecretaris in het kabinet-Balkenende het hoger onderwijs onder haar hoede. De wetten van het zakenleven past ze onverkort toe op onderwijs.

Dat was in Den Haag niet gebruikelijk. Tot haar verbazing werkt OC en W bijvoorbeeld nauwelijks met streefcijfers. ,,We moeten succesfactoren formuleren”, meent Nijs. ,,Wanneer is bijvoorbeeld de invoering van de bachelor-masterstructuur een succes? Ik wil zulke criteria vaststellen, liefst samen met de instellingen.”

Je kunt geen hoek van onderwijsland bedenken of Nijs denkt er zakelijk over. Er komt derhalve één bekostigingsstelsel voor het hele hoger onderwijs. Of het onderscheid tussen hbo en universiteiten geheel wegvalt? ,,Nee, universiteiten hebben natuurlijk een heel andere traditie waaruit ze kunnen putten”, aldus de staatssecretaris.

Het kabinet-Balkenende legt het hoger onderwijs een ‘efficiencykorting’ op van 143 miljoen euro. Nijs windt er geen doekjes om: ,,Ik noem het zelf gewoon bezuinigingen. Efficiencykorting suggereert dat de universiteiten niet efficiënt werken, en dat is te simplistisch.”

Al twintig jaar wordt er op onderwijs bezuinigd. Nijs: ,,Dat komt doordat er geen duidelijkheid is over wat de overheid wil, kan en moet betalen. Moet de overheid tweede en derde studies betalen? Moet zij meer betalen voor studenten uit het kunstvakonderwijs dan voor studenten techniek? Als iemand een bovenmodaal inkomen heeft, moet de overheid dan nog bijbetalen als hij gaat studeren? Over dat soort vragen wil ik duidelijkheid scheppen.”

Een soortgelijke vraag is natuurlijk hoeveel een student zelf moet bijdragen aan zijn studie. ,,Als je een goed inkomen verwerft dankzij je studie, dan kun je ook een deel van de studiekosten terugbetalen”, vindt Nijs. Zij wil de mogelijkheid van studietaks onderzoeken, waarbij de student na zijn afstuderen een deel van zijn beurs via de belasting terugbetaalt.

De nieuwe staatssecretaris wil de wildgroei aan opleidingen aanpakken. ,,Er is nu ongezonde concurrentie. Als iemand een succesvolle opleiding bedenkt, gaan anderen die meteen kopiëren. Er zijn nu bijvoorbeeld tien opleidingen psychologie. Dat kunnen er best vijf minder zijn. Als universiteiten zich op hun sterke punten richten, krijg je beter onderwijs en beter onderzoek.” (HOP)