Op digitale thee bij Johannes Vermeer

Johannes Vermeer gebruikte de kwast om een wereld tot leven te wekken, Allan Kuiper gebruikt een muis. “Hier”, klikt hij trots aan, “moet Vermeer hebben gelopen.” Maandenlang bouwde de IO’er het huis van de fijnschilder steen voor steen virtueel op. De 3D-film leidt de bezoeker rond in het oude, statige pand van Vermeer. De voordeur staat wagenwijd open voor alle bezoekers. De wenteltrap in de voorkamer leidt naar het atelier van Vermeer op de eerste verdieping, met uitzicht op de Nieuwe Kerk. Door die ramen viel het licht, dat hij gebruikte voor de lichteffecten op het witte doek waar hij driehonderd jaar later nog zo om wordt bewonderd. Hier schilderde hij ‘Het Melkmeisje’, ‘Gezicht op Delft’ en ‘Het meisje met de parel’.

Eeuwenlang werd gespeculeerd over hoe het huis van Vermeer, gelegen aan de Oude Langendijk, eruit heeft gezien. Computerwizzard Kuiper opende in 2003 na honderden jaren weer de deuren. “Dat gaf echt een heel grote kick”, zegt hij. “Als ik het 3D-filmpje zie van het huis, is het net of ik thuis kom. Omdat ik het zelf virtueel heb gebouwd, is het net alsof ik er zelf heb gewoond. Ik kreeg er kippenvel van, de eerste keer dat ik het zag.”

Eigenlijk had Kuiper auto’s willen ontwerpen. Stoere jeeps of sportieve raceauto’s. Met dat idee in zijn achterhoofd arriveerde hij september 1992 in Delft om industrieel ontwerpen te studeren. Het jaar daarop kwamen de eerste computers met internet op de faculteit en Kuiper was verkocht. “Toen was er nog een oude internetbrowser, ‘Mosaic'”, zegt hij. “Dat kun je je nu bijna niet meer voorstellen, maar internet stelde nog niet veel voor.”

Kuiper raakte pas echt in de ban van computers, toen zijn huisgenoot, een student technische natuurkunde, een scanner kocht. “Dat was toen nieuw”, zegt Kuiper. “Met een biertje in de hand zijn we foto’s gaan scannen en hebben we geprobeerd er van alles omheen te programmeren. We vonden het zo leuk, dat we een uitgever een voorstel deden om een cd-rom te maken over Delft.”
Ansichtkaart

Als kersverse Delftse student had Kuiper van een vriendin een ansichtkaart gekregen van Vermeers ‘Gezicht op Delft’. “Ik had toen geen benul wat het was”, zegt Kuiper. “Ik moest op de achterkant kijken, om erachter te komen dat het om Delft ging.” Maar die kaart stond daarna in zijn geheugen gegrift. Een paar jaar later, in 1996, tijdens het scannen van plaatjes met zijn huisgenoot, was het ‘Gezicht op Delft’, dat hem aanzette tot het maken van de cd-rom van Delft. “Vrijwel iedereen kent die afbeelding. Als je ‘Gezicht op Delft’ ziet, wil je graag die mooie stad in, je wilt zien hoe Delft er in de zeventiende eeuw uit zag. Het schilderij nodigt uit tot een bezoek.”

Dus bouwde Kuiper het zeventiende-eeuwse Delft na, als introductiefilmpje van de cd-rom. “Dat ging eerst behoorlijk krakkemikkig. Ik moest alles nog uitvinden en was nog geen ster in programmeren. Ieder kanteeltje op de Rotterdamse poort moest ik tellen en weer opbouwen.” Maar een paar maanden zwoegen later vloog de kijker als een vogel door de Rotterdamse poort de oude stad binnen. De uitgever verkocht de cd-rom met het 3D-filmpje als relatiegeschenk. Vermeer liet Kuiper niet meer los. Zes jaar later zou hij als doorgewinterde programmeur het Vermeerhuis virtueel bouwen.

Naast zijn studie ontwierp Kuiper een website voor het bedrijf van de broer van zijn huisgenoot. En Kuiper ging steeds meer keuzevakken volgen bij informatica. Databases gebruiken op internet vond hij het meest interessant. “Ik had de smaak van het programmeren te pakken. Ik vond het geweldig om computertaal om te zetten in beelden. Het gaat me om het effect dat het programmeren heeft. Programmeren is voor mij een middel om iets te bereiken. Ik voer gegevens in een computer, zodat mensen gebouwen kunnen zien.”

Of er werk in internet zat, was nog maar de vraag. “Er waren midden jaren negentig heel weinig bedrijven die zich daarmee bezig hielden.” Op televisie zag Kuiper een documentaire over Netlinq, een pas opgericht it-bedrijf, dat websites maakte. Een paar jaar later was het dat bedrijf waar hij aan de slag ging.

Toen Kuiper bij Netlinq begon, werkten er ongeveer vijftig mensen. Enkele jaren later waren dat er al tweehonderd. Internet was hot en the sky the limit. “Maar toen barstte de bubble in 2002″, zegt Kuiper. “Netlinq werd ingelijfd door het Zweedse Framfab en ging inkrimpen. Tegelijkertijd beperkte het zich tot de programmeertaal Java. Ik programmeerde altijd met Microsoft, met Java had ik weinig ervaring.”

Ondanks dat overal internetbedrijfjes ter ziele gingen, vond Kuiper snel werk bij een ander softwarebedrijf, Citee. Een paar jaar later stapte hij over naar het Delftse Tam Tam, dat websites ontwerpt. “Gelukkig maar. Bij Framfab werken in Nederland nu nog maar tien mensen.”
Natuurtaal

Vooral de programmeerwereld die achter de internetpagina’s ligt, fascineert Kuiper. Iedere dag surfen miljoenen Nederlanders onbekommerd over het net. Ze checken hun e-mail, zoeken informatie op Google en kopen online van alles en nog wat, van witgoed tot kleding. Maar wat er achter die sites schuil gaat is voor velen een raadsel. Het is Kuipers dagelijks werk.

“Als ik bijvoorbeeld twee overhemden en een jas bestel op de site van Wehkamp, komt dat op het scherm in een winkelwagentje terecht”, zegt Kuiper. “Alle ‘natuurtaal’ die op het scherm verschijnt is gekoppeld aan tientallen tabellen uit een database, die weer met elkaar in verbinding moeten staan. Dus als iemand twee overhemden koopt, gaat het om een aantal, om het product overhemd, maar ook over leverdatum en de datum waarop de bestelling wordt gedaan. Al die brokjes informatie komen uit verschillende tabellen. Ik programmeer dan bijvoorbeeld een programma dat al die informatie bij elkaar brengt. De achteloze bezoeker ziet daar niets van. Net als bij de 3D-films van ‘Gezicht op Delft’ en het huis van Vermeer gaat het daarom: een programma schrijven dat ingewikkelde informatie verwerkt, zodat de gebruiker het eenvoudig kan gebruiken. En zijn overhemden en jas op de afgesproken tijd thuis krijgt.”

Ondertussen is Kuiper verbonden aan het Vermeercentrum. En hardop droomt Kuiper van de volgende stap in 3D-ontwerpen. Hij laat een afbeelding zien van ‘De muziekles’ van Vermeer. Een meisje zit achter de piano, licht valt naar binnen via de glas-in-lood-ramen van het grachtenpand. De leraar luistert aandachtig. “Stel dat je de mensen dit schilderij echt kunt laten beleven”, zegt Kuiper enthousiast. “Dat ze het schilderij binnen kunnen stappen en over de schouder van het meisje mee kunnen kijken. Of dat ze het raam open kunnen doen en als een vogel over de Markt van driehonderd jaar geleden kunnen zweven. Ze kunnen bij de Koornbeurs vis of brood kopen. Het lijkt me schitterend om het Delft uit die tijd te kunnen beleven. Toen ik begon met het scannen van plaatjes had ik nooit gedacht dat zoiets ooit mogelijk zou zijn.”

Naam: Ir. Allan Kuiper

Leeftijd: 32 jaar

Woonplaats: Delft

Verliefd/verloofd/getrouwd: Vrijgezel

Studie: Industrieel ontwerpen

Afgestudeerd: 2000

Afstudeerrichting: Constructie en bedrijfskunde

Loopbaan: Tijdens zijn studie maakt Kuiper een 3D-film van het schilderij ‘Gezicht op Delft’ van Johannes Vermeer, voor een cd-rom over Delft. Na zijn studie ging Kuiper aan de slag bij computerbedrijf Netlinq. In 2003 stapt Kuiper over naar softwarebedrijf Citee in Den Haag. In datzelfde jaar maakt hij ook een 3D-film van het huis van Vermeer. Sinds 2004 werkt hij voor het Delftse Tam Tam.

(Foto’s: Hans Stakelbeek/FMAX)

Johannes Vermeer gebruikte de kwast om een wereld tot leven te wekken, Allan Kuiper gebruikt een muis. “Hier”, klikt hij trots aan, “moet Vermeer hebben gelopen.” Maandenlang bouwde de IO’er het huis van de fijnschilder steen voor steen virtueel op. De 3D-film leidt de bezoeker rond in het oude, statige pand van Vermeer. De voordeur staat wagenwijd open voor alle bezoekers. De wenteltrap in de voorkamer leidt naar het atelier van Vermeer op de eerste verdieping, met uitzicht op de Nieuwe Kerk. Door die ramen viel het licht, dat hij gebruikte voor de lichteffecten op het witte doek waar hij driehonderd jaar later nog zo om wordt bewonderd. Hier schilderde hij ‘Het Melkmeisje’, ‘Gezicht op Delft’ en ‘Het meisje met de parel’.

Eeuwenlang werd gespeculeerd over hoe het huis van Vermeer, gelegen aan de Oude Langendijk, eruit heeft gezien. Computerwizzard Kuiper opende in 2003 na honderden jaren weer de deuren. “Dat gaf echt een heel grote kick”, zegt hij. “Als ik het 3D-filmpje zie van het huis, is het net of ik thuis kom. Omdat ik het zelf virtueel heb gebouwd, is het net alsof ik er zelf heb gewoond. Ik kreeg er kippenvel van, de eerste keer dat ik het zag.”

Eigenlijk had Kuiper auto’s willen ontwerpen. Stoere jeeps of sportieve raceauto’s. Met dat idee in zijn achterhoofd arriveerde hij september 1992 in Delft om industrieel ontwerpen te studeren. Het jaar daarop kwamen de eerste computers met internet op de faculteit en Kuiper was verkocht. “Toen was er nog een oude internetbrowser, ‘Mosaic'”, zegt hij. “Dat kun je je nu bijna niet meer voorstellen, maar internet stelde nog niet veel voor.”

Kuiper raakte pas echt in de ban van computers, toen zijn huisgenoot, een student technische natuurkunde, een scanner kocht. “Dat was toen nieuw”, zegt Kuiper. “Met een biertje in de hand zijn we foto’s gaan scannen en hebben we geprobeerd er van alles omheen te programmeren. We vonden het zo leuk, dat we een uitgever een voorstel deden om een cd-rom te maken over Delft.”
Ansichtkaart

Als kersverse Delftse student had Kuiper van een vriendin een ansichtkaart gekregen van Vermeers ‘Gezicht op Delft’. “Ik had toen geen benul wat het was”, zegt Kuiper. “Ik moest op de achterkant kijken, om erachter te komen dat het om Delft ging.” Maar die kaart stond daarna in zijn geheugen gegrift. Een paar jaar later, in 1996, tijdens het scannen van plaatjes met zijn huisgenoot, was het ‘Gezicht op Delft’, dat hem aanzette tot het maken van de cd-rom van Delft. “Vrijwel iedereen kent die afbeelding. Als je ‘Gezicht op Delft’ ziet, wil je graag die mooie stad in, je wilt zien hoe Delft er in de zeventiende eeuw uit zag. Het schilderij nodigt uit tot een bezoek.”

Dus bouwde Kuiper het zeventiende-eeuwse Delft na, als introductiefilmpje van de cd-rom. “Dat ging eerst behoorlijk krakkemikkig. Ik moest alles nog uitvinden en was nog geen ster in programmeren. Ieder kanteeltje op de Rotterdamse poort moest ik tellen en weer opbouwen.” Maar een paar maanden zwoegen later vloog de kijker als een vogel door de Rotterdamse poort de oude stad binnen. De uitgever verkocht de cd-rom met het 3D-filmpje als relatiegeschenk. Vermeer liet Kuiper niet meer los. Zes jaar later zou hij als doorgewinterde programmeur het Vermeerhuis virtueel bouwen.

Naast zijn studie ontwierp Kuiper een website voor het bedrijf van de broer van zijn huisgenoot. En Kuiper ging steeds meer keuzevakken volgen bij informatica. Databases gebruiken op internet vond hij het meest interessant. “Ik had de smaak van het programmeren te pakken. Ik vond het geweldig om computertaal om te zetten in beelden. Het gaat me om het effect dat het programmeren heeft. Programmeren is voor mij een middel om iets te bereiken. Ik voer gegevens in een computer, zodat mensen gebouwen kunnen zien.”

Of er werk in internet zat, was nog maar de vraag. “Er waren midden jaren negentig heel weinig bedrijven die zich daarmee bezig hielden.” Op televisie zag Kuiper een documentaire over Netlinq, een pas opgericht it-bedrijf, dat websites maakte. Een paar jaar later was het dat bedrijf waar hij aan de slag ging.

Toen Kuiper bij Netlinq begon, werkten er ongeveer vijftig mensen. Enkele jaren later waren dat er al tweehonderd. Internet was hot en the sky the limit. “Maar toen barstte de bubble in 2002″, zegt Kuiper. “Netlinq werd ingelijfd door het Zweedse Framfab en ging inkrimpen. Tegelijkertijd beperkte het zich tot de programmeertaal Java. Ik programmeerde altijd met Microsoft, met Java had ik weinig ervaring.”

Ondanks dat overal internetbedrijfjes ter ziele gingen, vond Kuiper snel werk bij een ander softwarebedrijf, Citee. Een paar jaar later stapte hij over naar het Delftse Tam Tam, dat websites ontwerpt. “Gelukkig maar. Bij Framfab werken in Nederland nu nog maar tien mensen.”
Natuurtaal

Vooral de programmeerwereld die achter de internetpagina’s ligt, fascineert Kuiper. Iedere dag surfen miljoenen Nederlanders onbekommerd over het net. Ze checken hun e-mail, zoeken informatie op Google en kopen online van alles en nog wat, van witgoed tot kleding. Maar wat er achter die sites schuil gaat is voor velen een raadsel. Het is Kuipers dagelijks werk.

“Als ik bijvoorbeeld twee overhemden en een jas bestel op de site van Wehkamp, komt dat op het scherm in een winkelwagentje terecht”, zegt Kuiper. “Alle ‘natuurtaal’ die op het scherm verschijnt is gekoppeld aan tientallen tabellen uit een database, die weer met elkaar in verbinding moeten staan. Dus als iemand twee overhemden koopt, gaat het om een aantal, om het product overhemd, maar ook over leverdatum en de datum waarop de bestelling wordt gedaan. Al die brokjes informatie komen uit verschillende tabellen. Ik programmeer dan bijvoorbeeld een programma dat al die informatie bij elkaar brengt. De achteloze bezoeker ziet daar niets van. Net als bij de 3D-films van ‘Gezicht op Delft’ en het huis van Vermeer gaat het daarom: een programma schrijven dat ingewikkelde informatie verwerkt, zodat de gebruiker het eenvoudig kan gebruiken. En zijn overhemden en jas op de afgesproken tijd thuis krijgt.”

Ondertussen is Kuiper verbonden aan het Vermeercentrum. En hardop droomt Kuiper van de volgende stap in 3D-ontwerpen. Hij laat een afbeelding zien van ‘De muziekles’ van Vermeer. Een meisje zit achter de piano, licht valt naar binnen via de glas-in-lood-ramen van het grachtenpand. De leraar luistert aandachtig. “Stel dat je de mensen dit schilderij echt kunt laten beleven”, zegt Kuiper enthousiast. “Dat ze het schilderij binnen kunnen stappen en over de schouder van het meisje mee kunnen kijken. Of dat ze het raam open kunnen doen en als een vogel over de Markt van driehonderd jaar geleden kunnen zweven. Ze kunnen bij de Koornbeurs vis of brood kopen. Het lijkt me schitterend om het Delft uit die tijd te kunnen beleven. Toen ik begon met het scannen van plaatjes had ik nooit gedacht dat zoiets ooit mogelijk zou zijn.”

Naam: Ir. Allan Kuiper

Leeftijd: 32 jaar

Woonplaats: Delft

Verliefd/verloofd/getrouwd: Vrijgezel

Studie: Industrieel ontwerpen

Afgestudeerd: 2000

Afstudeerrichting: Constructie en bedrijfskunde

Loopbaan: Tijdens zijn studie maakt Kuiper een 3D-film van het schilderij ‘Gezicht op Delft’ van Johannes Vermeer, voor een cd-rom over Delft. Na zijn studie ging Kuiper aan de slag bij computerbedrijf Netlinq. In 2003 stapt Kuiper over naar softwarebedrijf Citee in Den Haag. In datzelfde jaar maakt hij ook een 3D-film van het huis van Vermeer. Sinds 2004 werkt hij voor het Delftse Tam Tam.

(Foto’s: Hans Stakelbeek/FMAX)