Toevloed eerstejaars valt mee

Dat blijkt uit voorlopige cijfers van de koepelorganisaties HBO-raad en VSNU. Hoeveel eerstejaars er dit jaar precies zijn, aan welke instellingen ze studeren en welke opleidingen ze volgen, wordt pas eind januari bekend.

Vorige maand meldde collegelid Paul Rullmann in een ontmoeting met de Studentenraad al dat de stijging wat de TU Delft betreft niet de gevreesde 35 procent was, maar zal uitkomen op ongeveer 8 procent.

Landelijk begonnen in september 50 duizend studenten aan een universitaire opleiding. Aan de hogescholen schreven zich 105 duizend nieuwe studenten in. Op basis van de vooraanmeldingscijfers hadden de universiteiten een veel grotere toename verwacht, sommigen voorspelden zelfs een stijging van 25 procent.

Dat valt uiteindelijk wel mee, al is de toename dit jaar toch opvallend. In 2008 groeide het aantal eerstejaars maar met 2,4 procent in het hbo en 4,4 procent in het wo.

“In 1998 besloot het ministerie van verkeer en Waterstaat dat deze nieuwe standaard ERTMS (European rail traffic management system) toegepast ging worden in de nieuwe spoorlijnen, zoals Betuwelijn en hsl-zuid”, vertelt dr. Jos Vrancken desgevraagd. Hij werkt bij de sectie informatie en communicatie van Techniek, Bestuur en Management en schreef in 2007 samen met collega’s een rapport over ERTMS voor de Tweede Kamer.
“Nederland koos ervoor om alleen te investeren in ERTMS en om niet tegelijkertijd ook haar bestaande systeem ATB in de locomotieven en langs het spoor aan te passen aan hoge snelheden zoals de meeste andere EU-landen deden”, vertelt mede-auteur van het Tweede Kamer-rapport prof.dr.ir. John Stoop van Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek.
Verkeer en Waterstaat meende dat ze ERTMS snel operationeel zou hebben. Dat bleek niet het geval. Nederland had dus ook haar eigen systeem, ATB, geschikt moeten maken voor hoge snelheden, meent Vrancken. En dat is nu ook wat het ministerie gaat doen.
Volgens ir. Jaap van den Top (sectie veiligheidskunde bij TBM) zijn er helemaal geen ernstige technische problemen meer met het ERTMS-systeem op de hsl-lijn. Op 1 juli werd het noordelijke deel vrijgegeven (boven Rotterdam), op 9 oktober het stuk tussen Rotterdam en de Belgische grens en op 23 december het Belgische gedeelte. In Italië, Zwitserland en op de Betuweroute werkt het systeem ook naar behoren, aldus Van den Top.
Onderzoek naar een ander systeem lijkt daarmee overbodig en achterhaald.
Er zal wel iets anders aan de hand zijn, vermoedt Van den Top. Hij weet dat de High Speed Alliance (HSA), een samenwerkingsverband van KLM en NS, treinen besteld heeft bij het Italiaanse bedrijf Ansaldo, maar dat de levering daarvan ernstig vertraagd is. Dat komt doordat tussentijds gevraagd is om een nieuwere ERTMS-versie, aldus de leverancier. Maar dit lijkt een ondergeschikt probleem. Ook de Denen hebben volgens Van den Top met vier jaar vertraging treinstellen van Ansaldo ontvangen, maar daar zijn zo veel problemen mee dat zij de order dreigen te annuleren.
Nu de bestelde hogesnelheidstreinen er niet zijn, wil HSA de bestaande wit/roze/rode treinen die nu ook al door de Benelux rijden, op de hsl inzetten. Al beschikken die momenteel nog niet over goed functionerende ERTMS-boordapparatuur.
NRC Handelsblad schrijft dat de concessie van HSA per 1 juli ingaat. Dat er dan hogesnelheidstreinen zullen rijden acht Van den Top onwaarschijnlijk. Hooguit vervangende treinen.
“Een fiasco? Nee, zo zou ik de keuze voor ERTMS niet willen noemen”, zegt Vrancken. “Het idee is heel zinnig. Er bestaan in Europa wel vijftien verschillende systemen. Het kost veel geld en is onhandig. ERTMS komt er uiteindelijk wel. En over twee jaar rijden we hoe dan ook met hoge snelheid naar Parijs.”