Virtual Insanity

br />
Van sommige films wordt gezegd dat ze net een grote videoclip zijn, van sommige videoclips zegt men dat het eigenlijk kleine films zijn. Eén ding is duidelijk: videoclip, het kleine broertje van de film, is in de afgelopen twintig jaar een jonge volwassene geworden. Het Internationaal Filmfestival Rotterdam wijdt dit jaar zijn ‘Exploding Cinema’ geheel aan de videoclip. Ook het Nederlands Architectuur Instituut (NAi) doet mee: de expositie ‘Clip City’ behandelt de relatie tussen videoclip, architectuur en stad.

Toen MTV begin jaren tachtig op de buis verscheen, kwamen de meeste bands niet verder dan zichzelf playbackend op te voeren. De clip diende slechts als begeleiding en was volledig ondergeschikt aan de muziek. Intussen is er veel veranderd: de videoclip heeft zich ontwikkeld tot een zelfstandige kunstvorm. En dat net in een tijd dat MTV en TMF minder en minder muziek draaien, ten gunste van het populaire gebabbel van hun vj’s en oppervlakkig gereutel in puberale datingshows.

Onder de gesel van de commercie getuigt het leeuwendeel van de hedendaagse videoclips weliswaar van technisch vernuft, maar laat het genre inhoudelijk te wensen over. Daarom koos het 31e International Film Festival Rotterdam voor video’s die slechts bij hoge uitzondering vertoond worden op de reguliere muziekzenders en veelal van de hand van vernieuwende, onafhankelijke regisseurs zijn.

Eenzame gek

Dat levert muziekvideo’s op die ergens over gaan. Zoals de schokkende clip die Jonathan Glazer maakte voor ‘Rabbit in Your Headlights’ van U.N.K.L.E. Hier zien we een verwarde man door een verkeerstunnel lopen. Om de haverklap wordt hij door een tegemoetkomende auto overhoop gereden, waarna hij overeind krabbelt en in zichzelf mompelend verder strompelt. Elke klap opnieuw krimp je als kijker ineen. De donkere tunnel, de talloze anonieme auto’s en de eenzame gek verbeelden op beklemmende wijze het thema van de verschoppeling, alleen in een vijandige wereld.

Het gaat trouwens niet alleen om muziekvideo’s. Op het programma staan tal van films en documentaires die gemaakt zijn door videoclipregisseurs, of over muziek en muzikanten gaan. Zo wordt ‘What’s up, Fatlip’ van Spike Jonze (‘Being John Malkovich’) vertoond, evenals ‘The Undertones’, over de roots van deze Ierse band. Daarin veel Feargal Sharkey: een must voor jaren tachtig liefhebbers.

New York

Opvallend in de thematische videoclips van de tentoonstelling ‘Clip City’, is het thema New York. De aanslagen van 11 september hebben laten zien in dat gebouwen een sterke iconografische functie kunnen hebben: ze staan symbool voor een stad en daarmee ook voor een bepaalde levensstijl. New York is als decor voor videoclips altijd populair geweest.

Wat te denken van de Rolling Stones, bijvoorbeeld? Die waren al groot, maar voor hun clip ‘Love is Strong’ hebben ze zichzelf megalomane proporties aan laten nemen: als reuzen banjeren ze door de straten van New York. Over een gebouw van vijftig verdiepingen wordt eenvoudig heengestapt. Dit alles zo naadloos, dat je even je ogen uit moet wrijven.

De computertechniek is niet meer weg te denken uit de videoclip. Maar misschien wel het mooiste voorbeeld van ‘gezichtsbedrog’ kwam op de minst geavanceerde manier tot stand: Jamiroquai’s ‘Virtual Insanity’, ook van Jonathan Glazer. We zien zanger Jay Kay ronddansen in een nogal sobere vierkante ruimte. Het merkwaardige is dat het meubilair en ook Kay zelf spontaan van de ene naar de andere kant van de kamer lijken te schuiven. Hoe kan dat? Welnu: men neme een loods, daarin zette men drie wanden op wieltjes met een camera op de plaats van de vierde muur. Door nu de kamer % plus camera % te verrollen, bewegen de wanden ten opzichte van de vloer. De camera echter, registreert slechts de vier wanden. Het werkt alleen als de vloer voldoende egaal is, anders zou je aan oneffenheden of naden kunnen zien dat de vloer beweegt. Virtual reality die bij nader inzien in het geheel niet virtueel is.

Het International Film Festival Rotterdam gaat woensdag 26 januari van start. Zie de www.rotterdamfilmfestival.com of de Volkskrantbijlage van 17 januari voor details over het programma.

De tentoonstelling ‘Clip City’ loopt vanaf 26 januari in de balkonzaal van het Nederlands Architectuur Instituut in Rotterdam.

Met de komst van MTV, begin jaren tachtig, begon de ontwikkeling van een artistiek subgenre: de videoclip. In twintig jaar tijd is hij uitgegroeid tot een zelfstandige kunstvorm.

Van sommige films wordt gezegd dat ze net een grote videoclip zijn, van sommige videoclips zegt men dat het eigenlijk kleine films zijn. Eén ding is duidelijk: videoclip, het kleine broertje van de film, is in de afgelopen twintig jaar een jonge volwassene geworden. Het Internationaal Filmfestival Rotterdam wijdt dit jaar zijn ‘Exploding Cinema’ geheel aan de videoclip. Ook het Nederlands Architectuur Instituut (NAi) doet mee: de expositie ‘Clip City’ behandelt de relatie tussen videoclip, architectuur en stad.

Toen MTV begin jaren tachtig op de buis verscheen, kwamen de meeste bands niet verder dan zichzelf playbackend op te voeren. De clip diende slechts als begeleiding en was volledig ondergeschikt aan de muziek. Intussen is er veel veranderd: de videoclip heeft zich ontwikkeld tot een zelfstandige kunstvorm. En dat net in een tijd dat MTV en TMF minder en minder muziek draaien, ten gunste van het populaire gebabbel van hun vj’s en oppervlakkig gereutel in puberale datingshows.

Onder de gesel van de commercie getuigt het leeuwendeel van de hedendaagse videoclips weliswaar van technisch vernuft, maar laat het genre inhoudelijk te wensen over. Daarom koos het 31e International Film Festival Rotterdam voor video’s die slechts bij hoge uitzondering vertoond worden op de reguliere muziekzenders en veelal van de hand van vernieuwende, onafhankelijke regisseurs zijn.

Eenzame gek

Dat levert muziekvideo’s op die ergens over gaan. Zoals de schokkende clip die Jonathan Glazer maakte voor ‘Rabbit in Your Headlights’ van U.N.K.L.E. Hier zien we een verwarde man door een verkeerstunnel lopen. Om de haverklap wordt hij door een tegemoetkomende auto overhoop gereden, waarna hij overeind krabbelt en in zichzelf mompelend verder strompelt. Elke klap opnieuw krimp je als kijker ineen. De donkere tunnel, de talloze anonieme auto’s en de eenzame gek verbeelden op beklemmende wijze het thema van de verschoppeling, alleen in een vijandige wereld.

Het gaat trouwens niet alleen om muziekvideo’s. Op het programma staan tal van films en documentaires die gemaakt zijn door videoclipregisseurs, of over muziek en muzikanten gaan. Zo wordt ‘What’s up, Fatlip’ van Spike Jonze (‘Being John Malkovich’) vertoond, evenals ‘The Undertones’, over de roots van deze Ierse band. Daarin veel Feargal Sharkey: een must voor jaren tachtig liefhebbers.

New York

Opvallend in de thematische videoclips van de tentoonstelling ‘Clip City’, is het thema New York. De aanslagen van 11 september hebben laten zien in dat gebouwen een sterke iconografische functie kunnen hebben: ze staan symbool voor een stad en daarmee ook voor een bepaalde levensstijl. New York is als decor voor videoclips altijd populair geweest.

Wat te denken van de Rolling Stones, bijvoorbeeld? Die waren al groot, maar voor hun clip ‘Love is Strong’ hebben ze zichzelf megalomane proporties aan laten nemen: als reuzen banjeren ze door de straten van New York. Over een gebouw van vijftig verdiepingen wordt eenvoudig heengestapt. Dit alles zo naadloos, dat je even je ogen uit moet wrijven.

De computertechniek is niet meer weg te denken uit de videoclip. Maar misschien wel het mooiste voorbeeld van ‘gezichtsbedrog’ kwam op de minst geavanceerde manier tot stand: Jamiroquai’s ‘Virtual Insanity’, ook van Jonathan Glazer. We zien zanger Jay Kay ronddansen in een nogal sobere vierkante ruimte. Het merkwaardige is dat het meubilair en ook Kay zelf spontaan van de ene naar de andere kant van de kamer lijken te schuiven. Hoe kan dat? Welnu: men neme een loods, daarin zette men drie wanden op wieltjes met een camera op de plaats van de vierde muur. Door nu de kamer % plus camera % te verrollen, bewegen de wanden ten opzichte van de vloer. De camera echter, registreert slechts de vier wanden. Het werkt alleen als de vloer voldoende egaal is, anders zou je aan oneffenheden of naden kunnen zien dat de vloer beweegt. Virtual reality die bij nader inzien in het geheel niet virtueel is.

Het International Film Festival Rotterdam gaat woensdag 26 januari van start. Zie de www.rotterdamfilmfestival.com of de Volkskrantbijlage van 17 januari voor details over het programma.

De tentoonstelling ‘Clip City’ loopt vanaf 26 januari in de balkonzaal van het Nederlands Architectuur Instituut in Rotterdam.