Werken tussen de roughnecks

/strong>

Er zijn geen veiligheidsschoenen maatje 36 voorradig, de fabriekshal heeft enkel herentoiletten en het koffiehok is met pin-ups behangen. Het zijn enkele praktische voorbeelden van vrouwonvriendelijkheid in de technische werkomgeving. Maar het mannencultuurtje beperkt zich niet tot de werkvloer van veel technische bedrijven.

,,Vrouwen hebben vaak minder toegang tot de juiste netwerken. Ook hebben zij soms moeite om zorgtaken en werk te combineren of zijn ze niet bereid om tachtig uur per week te werken”, aldus Gabriëlle Muris, staflid van het college van bestuur voor onderwijs-, onderzoek- en studentenbeleid. Anita van Velzen, projectcoördinator bij het regionale Leonardo-bureau van de TU, schetst de gevolgen: ,,Veel jonge werkneemsters stappen na één of twee jaar werken in de industrie over naar vrouwvriendelijkere, pure managementsbedrijven, zoals verzekeringsmaatschappijen. Dan zijn ze verloren voor de techniek.”

Muris en Van Velzen coördineerden het afgelopen jaar het pilotproject Mentos waarbij TU-studentes bij de overgang van studie naar baan begeleid werden door een ervaren vrouwelijke ingenieur als mentor. Het project is onderdeel van het Europese Mellow-project en valt onder het Leonardo da Vinci programma van de EU. Mellow staat voor ‘LifeLOng MEntoring of Women in technical jobs’. Doel van dit project is om meer meiden voor de techniek te behouden door ze goed voor te bereiden op een baan in de technische sector. Muris: ,,De TU heeft als beleid dat de samenstelling van de studentenpopulatie en het personeel diverser moet worden. Men wil meer vrouwen in de techniek halen en behouden. Daar sluit dit project bij aan.”

Klankbord

Studentes in de eindfase van de ‘mannelijke’ opleidingen technische aardwetenschappen, wiskunde, informatica en scheikundige technologie werden aangeschreven om ze warm te maken voor het mentoringproject. Dit leverde negen studentes op die gekoppeld werden aan vrouwen met een vergelijkbare opleiding en werkervaring in de betreffende sectoren. Drie paren stopten om praktische redenen, zoals een buitenlandse stage van de studente. De overige zes koppels hielden een half jaar lang regelmatig contact. De mentoren spraken dan met de studentes over studieperikelen, hun beroepskeuzes en sollicitaties. Afgelopen zaterdag werd de eerste fase van het pilotproject geëvalueerd.

Eén van de koppels bestond uit Saskia Tooten (24), scheikundig technologe, en Ans Ligtenbarg (40), hoofd van een projectmanagementsafdeling bij DSM Gist in Delft. Tooten studeerde ruim een maand geleden af bij het laboratorium Apparatenbouw voorde Procesindustrie. Ligtenbarg studeerde zestien jaar eerder af aan de Universiteit van Twente. Tooten nam deel aan het project, omdat ze tijdens haar studie als mentor voor eerstejaars studiegenoten had gemerkt hoe nuttig een mentorschap kon zijn. Zelf had ze deze vorm van hulp in haar eerste studiejaar gemist. De kans om nu bij haar volgende overgang -van studie naar werk- gecoached te worden, liet ze niet schieten. Ze zegt: ,,Ik wist niet wat ik na mijn studie wilde doen en wilde daar graag hulp bij.”

Ligtenbarg wilde graag als klankbord dienen. ,,Naar mijn gevoel heb ik in die rol een bijdrage kunnen leveren. Ik heb Saskia kritische vragen gesteld en tips over sollicitaties gegeven, maar verder heeft ze alles zelf gedaan.” Studente Tooten geeft een voorbeeld: ,,Ik werd uitgenodigd voor een tweede sollicitatieronde bij een bedrijf dat zo ver van Delft lag, dat ik er eigenlijk niet wilde werken. Toch voelde ik me verplicht om te gaan. Ans vroeg me uit te leggen waarom ik wel of niet zou gaan en hielp me zo om zelf een beslissing te nemen.”

Naakt

De twee organisatoren vinden het Delftse pilotproject een succes. Van Velzen: ,,Eén van de mentoren had in een Nigeriaans olieveld echt tussen de roughnecks gewerkt en kon haar mentee vertellen hoe dat was.” Ze benadrukt dat het niet de bedoeling was dat de studente vervolgens ook voor een vergelijkbare werkomgeving zou kiezen. Wel dat ze er een geïnformeerde beslissing over kon nemen. Een andere studente durfde dankzij de steun van haar mentor bij haar sollicitatie stevig te onderhandelen over secundaire arbeidsvoorwaarden als werktijden en kinderopvang. ,,Ze kwam in een gouden bedje”, zegt Van Velzen trots.

Van Velzen meldt verder dat het bedrijf IBM contact met haar heeft opgenomen om het mentoringconcept over te nemen. Daarnaast bleek ook bij de vrouwelijke promovendi aan de TU behoefte te bestaan aan begeleiding door een mentor. Daar is in samenwerking met het promovendi overleg Delft een apart project voor opgezet. Zelf bereiden Muris en Van Velzen een tweede ronde Mentos voor waarbij ze mikken op minstens tien student-mentorkoppels.

Als het een beetje meezit is de toekomstige TU-alumna in staat haar ‘mannetje te staan’ in de harde wereld van de techniek. Voor het vrouwelijk naakt in de koffiekamer heeft scheikundige Tooten in ieder geval al een oplossing paraat: ,,Ik hang er gewoon een poster van een naakte vent naast.”

Meer vrouwen in de techniek halen en behouden. Dat was de opzet van het project Mentos, dat zaterdag werd geëvalueerd. Het project bleek succesvol genoeg voor een vervolg én navolging.

Er zijn geen veiligheidsschoenen maatje 36 voorradig, de fabriekshal heeft enkel herentoiletten en het koffiehok is met pin-ups behangen. Het zijn enkele praktische voorbeelden van vrouwonvriendelijkheid in de technische werkomgeving. Maar het mannencultuurtje beperkt zich niet tot de werkvloer van veel technische bedrijven.

,,Vrouwen hebben vaak minder toegang tot de juiste netwerken. Ook hebben zij soms moeite om zorgtaken en werk te combineren of zijn ze niet bereid om tachtig uur per week te werken”, aldus Gabriëlle Muris, staflid van het college van bestuur voor onderwijs-, onderzoek- en studentenbeleid. Anita van Velzen, projectcoördinator bij het regionale Leonardo-bureau van de TU, schetst de gevolgen: ,,Veel jonge werkneemsters stappen na één of twee jaar werken in de industrie over naar vrouwvriendelijkere, pure managementsbedrijven, zoals verzekeringsmaatschappijen. Dan zijn ze verloren voor de techniek.”

Muris en Van Velzen coördineerden het afgelopen jaar het pilotproject Mentos waarbij TU-studentes bij de overgang van studie naar baan begeleid werden door een ervaren vrouwelijke ingenieur als mentor. Het project is onderdeel van het Europese Mellow-project en valt onder het Leonardo da Vinci programma van de EU. Mellow staat voor ‘LifeLOng MEntoring of Women in technical jobs’. Doel van dit project is om meer meiden voor de techniek te behouden door ze goed voor te bereiden op een baan in de technische sector. Muris: ,,De TU heeft als beleid dat de samenstelling van de studentenpopulatie en het personeel diverser moet worden. Men wil meer vrouwen in de techniek halen en behouden. Daar sluit dit project bij aan.”

Klankbord

Studentes in de eindfase van de ‘mannelijke’ opleidingen technische aardwetenschappen, wiskunde, informatica en scheikundige technologie werden aangeschreven om ze warm te maken voor het mentoringproject. Dit leverde negen studentes op die gekoppeld werden aan vrouwen met een vergelijkbare opleiding en werkervaring in de betreffende sectoren. Drie paren stopten om praktische redenen, zoals een buitenlandse stage van de studente. De overige zes koppels hielden een half jaar lang regelmatig contact. De mentoren spraken dan met de studentes over studieperikelen, hun beroepskeuzes en sollicitaties. Afgelopen zaterdag werd de eerste fase van het pilotproject geëvalueerd.

Eén van de koppels bestond uit Saskia Tooten (24), scheikundig technologe, en Ans Ligtenbarg (40), hoofd van een projectmanagementsafdeling bij DSM Gist in Delft. Tooten studeerde ruim een maand geleden af bij het laboratorium Apparatenbouw voorde Procesindustrie. Ligtenbarg studeerde zestien jaar eerder af aan de Universiteit van Twente. Tooten nam deel aan het project, omdat ze tijdens haar studie als mentor voor eerstejaars studiegenoten had gemerkt hoe nuttig een mentorschap kon zijn. Zelf had ze deze vorm van hulp in haar eerste studiejaar gemist. De kans om nu bij haar volgende overgang -van studie naar werk- gecoached te worden, liet ze niet schieten. Ze zegt: ,,Ik wist niet wat ik na mijn studie wilde doen en wilde daar graag hulp bij.”

Ligtenbarg wilde graag als klankbord dienen. ,,Naar mijn gevoel heb ik in die rol een bijdrage kunnen leveren. Ik heb Saskia kritische vragen gesteld en tips over sollicitaties gegeven, maar verder heeft ze alles zelf gedaan.” Studente Tooten geeft een voorbeeld: ,,Ik werd uitgenodigd voor een tweede sollicitatieronde bij een bedrijf dat zo ver van Delft lag, dat ik er eigenlijk niet wilde werken. Toch voelde ik me verplicht om te gaan. Ans vroeg me uit te leggen waarom ik wel of niet zou gaan en hielp me zo om zelf een beslissing te nemen.”

Naakt

De twee organisatoren vinden het Delftse pilotproject een succes. Van Velzen: ,,Eén van de mentoren had in een Nigeriaans olieveld echt tussen de roughnecks gewerkt en kon haar mentee vertellen hoe dat was.” Ze benadrukt dat het niet de bedoeling was dat de studente vervolgens ook voor een vergelijkbare werkomgeving zou kiezen. Wel dat ze er een geïnformeerde beslissing over kon nemen. Een andere studente durfde dankzij de steun van haar mentor bij haar sollicitatie stevig te onderhandelen over secundaire arbeidsvoorwaarden als werktijden en kinderopvang. ,,Ze kwam in een gouden bedje”, zegt Van Velzen trots.

Van Velzen meldt verder dat het bedrijf IBM contact met haar heeft opgenomen om het mentoringconcept over te nemen. Daarnaast bleek ook bij de vrouwelijke promovendi aan de TU behoefte te bestaan aan begeleiding door een mentor. Daar is in samenwerking met het promovendi overleg Delft een apart project voor opgezet. Zelf bereiden Muris en Van Velzen een tweede ronde Mentos voor waarbij ze mikken op minstens tien student-mentorkoppels.

Als het een beetje meezit is de toekomstige TU-alumna in staat haar ‘mannetje te staan’ in de harde wereld van de techniek. Voor het vrouwelijk naakt in de koffiekamer heeft scheikundige Tooten in ieder geval al een oplossing paraat: ,,Ik hang er gewoon een poster van een naakte vent naast.”