De Tweede Kamer wil dat het Nederlandse onderwijs en onderzoek in 2020 tot de mondiale top vijf behoren, maar is verdeeld over de financiering daarvan. Het afschaffen van de basisbeurs in ruil voor een sociaal leenstelsel gooit hoge ogen.
If you’d like to comment on anything appearing on the English Page or on a university-related matter, or if you have a question or suggestion for us, send your emails to d.mcmullin@tudelft.nl. We welcome all feedback from our readers. Letters intended for publication should include your name and be no longer than 350 words. This edition of Delta is also available online at www.delta.tudelft.nl, where you can also access the English Page archive.
Basisbeurs of lening?
Hoe betaal je deze ambitie, nu Nederland in een economische crisis verkeert en er straks commissies aan het werk gaan die ingrijpende reorganisaties en miljardenbezuinigingen zullen voorstellen? Dat was de belangrijkste vraag gisteren in de Tweede Kamer, in de eerste termijn van de behandeling van de onderwijsbegroting.
De PVV kwam met de simpelste oplossing: schaf de ‘grachtengordelhobby’s’ cultuur en media af en je hebt geld genoeg. Dat ging collega-parlementariërs te ver, al vroegen ook de VVD en de SGP zich af waarom de portefeuilles cultuur en media van het ministerie buiten schot blijven bij de aanstaande financiële ‘heroverwegingen’.
Halbe Zijlstra van de VVD zoekt de oplossing in het verruilen van de basisbeurs voor een sociaal leenstelsel. Dat levert een grote besparing op en is volgens hem veel rechtvaardiger. Dan betalen laagopgeleiden immers niet langer mee aan de studiekosten van academici en hbo’ers die dankzij hun opleiding veel meer verdienen.
Dat argument slaat niet aan bij de SP en GroenLinks, die beducht zijn voor leenangst en minder toegankelijk hoger onderwijs. GroenLinks ziet meer in een studietax, maar dan niet in de oude variant waarin afgestudeerden hun leven lang aanzienlijk meer belasting betalen. Hoe de nieuwe variant er precies uit gaat zien kon kamerlid Tofik Dibi gisteren nog niet zeggen, wat hem de hoon van zijn collega’s opleverde.
Boris van der Ham van D66 neigt naar het sociale leenstelsel dat de VVD – en eerder de PvdA – bepleit, op voorwaarde dat de toegankelijkheid niet in gevaar komt. Ook het CDA, dat de basisbeurs in 2007 nog wilde sparen, sluit een sociaal leenstelsel in de huidige economische omstandigheden niet uit. “Geen onderwerp is nu meer heilig”, zei Jan Jacob van Dijk.
Als de basisbeurs wordt afgeschaft en vervangen door een leenstelsel, dan moet het daarmee bespaarde geld wel ten goede komen aan het hoger onderwijs, vindt de VVD. Maar minister Plasterk wil dit niet toezeggen.
“Een sympathieke gedachte”, noemde hij de motie van VVD-kamerlid Halbe Zijlstra, en toch ontraadde hij hem. De PvdA-bewindsman moest het gisteravond tijdens de financiële beschouwingen tot vervelens toe herhalen. Hij wacht met uitspraken over nieuw beleid totdat ambtelijke werkgroepen hebben onderzocht waar er op de verschillende beleidsterreinen kan worden bezuinigd. “Maar de uiteindelijke beslissing daarover ligt vanzelfsprekend bij de Kamer.”
Hij benadrukte dat hij gelukkig is met de kamerbrede steun voor de motie-Hamer, waarin staat dat het Nederlandse onderwijs en onderzoek tot de mondiale top-vijf moeten gaan behoren. Maar tot frustratie van de oppositie weigerde hij daaraan de conclusie te verbinden dat er door de werkgroepen dus niet langer hoeft te worden gezocht naar inefficiënties en mogelijke bezuinigingen. “Als iedere bewindsman op elk terrein zegt dat het staande beleid niet mag worden veranderd, dan kan er uiteindelijk niets worden heroverwogen”, wierp hij tegen.
Ook het door de VVD voorgestelde leenstelsel en de variant van de studietaks – bepleit door GroenLinks en studentenbond LSVb – zullen door de werkgroepen worden onderzocht. “Maar u en ik maken uiteindelijk de beleidskeuzes”, verzekerde Plasterk de morrende kamerleden.
Comments are closed.