“Bescherm fundamenteel onderzoek”

Drie wetenschappers, allen van de jongerenafdeling van de KNAW, uitten gisteren hun zorgen voor de camera’s van de NOS. Fundamenteel onderzoek komt volgens hen in het gedrang, nu het kabinet de economische opbrengst van wetenschap wil vergroten en extra geld aan de ‘topsectoren’ wil besteden. Dat zijn delen van de kenniseconomie waar het kabinet veel van verwacht, zoals chemie, hightech en levenswetenschappen. Allerlei andere onderzoeksgebieden vallen erbuiten, zoals rechtsgeleerdheid en kleine talen.

Onderzoeksfinanciers NWO en KNAW moeten 350 miljoen euro van hun middelen inzetten op inzetten op onderzoek dat “voortvloeit uit de agenda’s van de topsectoren”, aldus het kabinet. In overleg met het bedrijfsleven moet worden vastgesteld wat voor onderzoek het nuttigst is. Hoe dat eruit gaat zien, is nog niet bekend.

“Het is belangrijk om topsectoren in te stellen”, zegt Peter-Paul Verbeek, hoogleraar wijsbegeerte aan de Universiteit Twente en een van de schrijvers van een opinieartikel dat de Jonge Akademie vandaag in NRC Handelsblad publiceert. “Maar je moet ook de volle breedte van het fundamentele onderzoek in stand houden.”

Het is volgens hem de vraag hoeveel fundamenteel onderzoek er gedaan kan worden binnen de topsectoren. “Misschien moet je een deel van het geld oormerken voor fundamenteel onderzoek. Misschien moet je ervoor zorgen dat je in de sector energie ook onderzoek kunt doen naar het energiebegrip in de late middeleeuwen – ik noem maar wat.”

Verbeek is fundamenteel onderzoek het vuurtje onder de ketel van de wetenschap en innovatie. Zonder dat vuurtje kan er niets opborrelen, zegt hij.

Het lijken gouden tijden voor de Delftse roeiverenigingen. Laga kreeg 332 aanmeldingen, Proteus-Eretes verwelkomt 140 nieuwe leden. Ter vergelijking: Virgiel heeft 376 nieuwe leden, het Delftsch Studenten Corps (DSC) 307, Jansbrug 140 en de Delftsche Studenten Bond 66.

Het ging lang niet altijd zo goed met Laga. In 2002 had de roeivereniging maar twintig nieuwe leden. Daarom werd besloten de vereniging ook open te stellen voor studenten die geen lid waren van het DSC. In 2006 gooide Laga ook qua activiteiten het roer om. Zoals Laga het zelf verwoordt, werd ze ‘van een in zichzelf gekeerde vereniging’ die alleen aan sport deed een ‘toegankelijke en extern georiënteerde vereniging’ die ook sociale activiteiten aanbood.
Sindsdien gaat het hard met Laga. De vereniging is de afgelopen drie jaar in ledental verdubbeld. Toch kan de groei niet ongebreideld doorgaan. Laga heeft net als vorig jaar studenten moeten loten die op de wachtlijst stonden. 266 eerstejaars worden toegelaten en dat is volgens president Sean Pieters het maximum dat zijn vereniging aan kan.

Pieters is blij dat de nieuwe wind die sinds een aantal jaren bij Laga waait zo goed aanslaat. Toch denkt hij dat ook externe factoren een rol spelen bij de groei. Hij noemt het bindend studieadvies. “Zonder iets te zeggen over algemene studentenverenigingen denk ik dat je bij een sportclub je tijd goed leert managen. Bij ons sowieso.”

Jörgen van den Broek, voorzitter van Proteus-Eretes, ziet ook het effect van het bindend studieadvies. “Eerstejaars vragen absoluut hoe wij daarmee omgaan. Ik denk dat hun ouders het sneller goed vinden als ze naast hun studie gaan sporten dan als ze lid worden van een algemene studentenvereniging. Wij bieden meer dan bier drinken alleen.”
Overigens heeft Proteus dit jaar minder aanwas dan vorig jaar, toen tweehonderd studenten zich aanmeldden. Volgens Van den Broek komt dat ondermeer doordat promotieactiviteiten beter zijn afgestemd op de mensen die Proteus echt wilde binnenhalen. “We hebben nu meer mensen die echt bij de vereniging passen, denk ik.”

Ondanks de relatieve krimp, vertoont de groei van het aantal nieuwe leden bij Proteus een rechtere lijn dan bij Laga. Volgens Van den Broek komt dat doordat zijn vereniging zich al in 1970 afsplitste van Virgiel. Laga is pas veel korter onder de vleugels van het corps vandaan. “Doordat wij al zo lang zelfstandig zijn, is onze basis veel breder.” Dat uit zich ook in de totale ledenaantallen. Proteus heeft 580 leden, Laga 474.