​Dromen en discussiëren over digitaal onderwijs

Het betrof een eerste editie van ‘ISO on tour’, drie bijeenkomsten verspreid door het land waarmee het ISO over de toekomst van het hoger onderwijs wil spreken met studenten, politiek en onderwijsbestuurders.

De hoofdrol was gisteravond in het Science Centre weggelegd Anka Mulder, collegelid en oud-voorzitter van internationale OpenCourseWare Consortium. Gevraagd naar haar ideaal voor online onderwijs zei ze dat meer mensen gebruik zouden mogen maken van het goede onderwijs dat Nederland biedt. “Het is goed om dat gratis op internet te zetten.”

Op de vraag hoe zij dat afzet tegen de belangen van betalende studenten zei ze naar wegen te zoeken om investeringen in online onderwijs terug te verdienen. Bij professional education bijvoorbeeld: onderwijs aan mensen die al een baan hebben. “Ook als we niks verdienen, is het ‘ergste’ wat we hebben gedaan: de kwaliteit van het onderwijs verbeteren.”

Want dat doen mooc’s (massive open online courses) volgens Mulder. Ze ziet de slagingspercentages stijgen bij blended onderwijs, een mix van online onderwijs en campus onderwijs. “Bovendien helpt online onderwijs bij levenslang leren, waarin Nederland behoorlijk slecht is. We laten mensen op hun 23^ste afstuderen en hopen dat hun opleiding meegaat tot ze zeventig zijn. Dat is natuurlijk niet zo.” Ze zei te hopen dat de overheid digitaal onderwijs niet zou zien als instrument om te bezuinigen.

Een student in de zaal vroeg haar hoe de lage slagingspercentages (vijf procent) bij mooc’s zich verhouden tot prestatieafspraken met het ministerie. Mulder maakt zich daar niet zo’n zorgen om, omdat een groot deel van de deelnemers niet gaat voor een certificaat. Ze spreekt uit eigen ervaring nu ze zelf de TU-mooc Framing volgt. “Ik werk me suf en wil geen certificaat halen. Ik wil gewoon meer weten. Het is iets anders dan een bachelor- of masteropleiding.”

Ook maakt ze zich geen zorgen of studenten nog wel naar ‘live’ colleges komen. Ze ziet ze zelfs vaker dan vroeger op de campus, ‘ondanks laptop en mobiel’. De ontmoetingsfunctie van de campus is volgens Mulder dus alleen maar toegenomen.

De twee uitgenodigde parlementariërs Pieter Duisenberg (VVD) en Michel Rog (CDA) zagen vooral kansen in digitalisering. Duisenberg denkt dat een universiteit door digitalisering de beste docenten en colleges naar binnen kan halen en partner kan worden van buitenlandse universiteiten. “Voor levenslang leren biedt digitalisering enorme mogelijkheden: de wereld verandert snel en je moet bijblijven.”

Bovendien is volgens Duisenberg de wereldwijde vraag naar onderwijs niet op te vangen met stenen onderwijsgebouwen. Wel voorziet Mulder een scheiding tussen universiteiten die wel digitaliseren en zij die dat niet doen. “Je krijgt een schifting in welke universiteiten meetellen in de top. We knokken ervoor dat de TU Delft meetelt.”

Maar wordt een diploma voor online onderwijs hetzelfde waard als een diploma voor campusonderwijs? “Mijn gevoel zegt ‘nee’, maar over tien jaar ongetwijfeld ‘ja’”, antwoordde Rog op deze vraag vanuit de zaal. “Het heeft een toegevoegde waarde en is niet ‘in plaats van’.” Waarop Duisenberg zich afvroeg wie bepaalt wat waarde is. “Als bedrijven het waardevol vinden, kan het heel snel gaan. We hebben nu een accreditatieorgaan dat bepaalt of de kwaliteit goed is. Ik denk dat er iets internationaals gaat ontstaan.”

Mulder zag dat ook voor zich en wees erop dat studenten die voldoen aan de eindtermen voor een opleiding, ook voldoen aan kwaliteitsnormen. “Maar studeren is niet alleen boeken lezen, je doet ook een netwerk op”, drukte ze studenten op het hart. “Een bestuursfunctie en andere zaken leer je niet online.”

Gevraagd naar haar toekomstdroom zei Mulder dat ze hoopt dat er over een paar jaar niet meer wordt gesproken over ‘digitaal onderwijs’, maar gewoon over ‘onderwijs’. Ze hoopt dat er meer tijd is voor innovatief onderwijs, dat onderwijs toegankelijk wordt voor meer mensen en dat de TU bij de allerbeste universiteiten hoort.