‘Extra geld voor universiteiten hard nodig’

De door het ministerie van onderwijs ingestelde commissie kwam deze maand met een verrassend rapport. In plaats van de verwachte voorstellen om middels financiële prikkels de onderzoeksgelden verder te ‘dynamiseren’, was er de conclusie dat een nieuwe stelselwijziging niet wenselijk is. Het wetenschappelijk onderzoek is al dynamisch genoeg en slecht functionerende onderzoeksgroepen ondervinden nu al de financiële gevolgen, meent de commissie. De overheid zou jaarlijks een miljard extra in onderzoek moeten investeren: 500 miljoen euro voor onderzoeksfinancier NWO en 500 miljoen voor de universiteiten zelf.

“Dit rapport durft te laten zien dat er al veel dynamiek in het huidige wetenschappelijke onderzoek zit: het speelt meer in op maatschappelijke behoeftes en vraagstukken”, zegt rector Fokkema. “Bovendien toont het de lastige positie waarin universiteiten terecht zijn gekomen. Bezuinigingen en matching-verplichtingen aan de ene kant, torenhoge verwachtingen bij de politiek aan de andere kant. Je kunt het rapport lezen als een oproep aan de politiek om dat probleem eindelijk onder ogen te zien.”

“Een miljard extra is geen peulenschil”, erkent Fokkema. “Maar de voorgestelde 300 miljoen extra voor jonge onderzoekers vind ik bijvoorbeeld cruciaal voor de toekomstige kwaliteit van het onderzoek.”

Het gebrek aan financiële transparantie over de besteding van onderzoeksgelden dat de commissie constateert, geldt volgens Fokkema niet voor de TU Delft. “We hebben harde keuzes gemaakt voor onderzoekspeerpunten. Ons onderzoeksbudget is in vijf jaar gestegen van 119 naar 161 miljoen euro, en daar hebben we offers voor moeten brengen.”

Fokkema herkent wel het ‘gestolde wantrouwen’ tussen overheid en universiteit dat volgens de commissie moet worden doorbroken. “De politiek heeft een naïef beeld van onderzoek: we stoppen er geld in, en als er niks innovatiefs uitkomt is het onderzoek mislukt. We moeten dat wantrouwen doorbreken door al tijdens het onderzoek te laten zien wat er allemaal bereikt kan worden, maar ook welke verwachtingen niet reëel zijn.” (JP)

De door het ministerie van onderwijs ingestelde commissie kwam deze maand met een verrassend rapport. In plaats van de verwachte voorstellen om middels financiële prikkels de onderzoeksgelden verder te ‘dynamiseren’, was er de conclusie dat een nieuwe stelselwijziging niet wenselijk is. Het wetenschappelijk onderzoek is al dynamisch genoeg en slecht functionerende onderzoeksgroepen ondervinden nu al de financiële gevolgen, meent de commissie. De overheid zou jaarlijks een miljard extra in onderzoek moeten investeren: 500 miljoen euro voor onderzoeksfinancier NWO en 500 miljoen voor de universiteiten zelf.

“Dit rapport durft te laten zien dat er al veel dynamiek in het huidige wetenschappelijke onderzoek zit: het speelt meer in op maatschappelijke behoeftes en vraagstukken”, zegt rector Fokkema. “Bovendien toont het de lastige positie waarin universiteiten terecht zijn gekomen. Bezuinigingen en matching-verplichtingen aan de ene kant, torenhoge verwachtingen bij de politiek aan de andere kant. Je kunt het rapport lezen als een oproep aan de politiek om dat probleem eindelijk onder ogen te zien.”

“Een miljard extra is geen peulenschil”, erkent Fokkema. “Maar de voorgestelde 300 miljoen extra voor jonge onderzoekers vind ik bijvoorbeeld cruciaal voor de toekomstige kwaliteit van het onderzoek.”

Het gebrek aan financiële transparantie over de besteding van onderzoeksgelden dat de commissie constateert, geldt volgens Fokkema niet voor de TU Delft. “We hebben harde keuzes gemaakt voor onderzoekspeerpunten. Ons onderzoeksbudget is in vijf jaar gestegen van 119 naar 161 miljoen euro, en daar hebben we offers voor moeten brengen.”

Fokkema herkent wel het ‘gestolde wantrouwen’ tussen overheid en universiteit dat volgens de commissie moet worden doorbroken. “De politiek heeft een naïef beeld van onderzoek: we stoppen er geld in, en als er niks innovatiefs uitkomt is het onderzoek mislukt. We moeten dat wantrouwen doorbreken door al tijdens het onderzoek te laten zien wat er allemaal bereikt kan worden, maar ook welke verwachtingen niet reëel zijn.” (JP)